Μοίρες https://www.booked.net
+17°C

Ο παλιός Κρητικός γάμος σε έξι ενότητες-Μέρος Α (Η γνωριμία, το προξενιό και το λογοδόσιμο)

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο:
Ο παλιός Κρητικός γάμος σε έξι ενότητες-Μέρος Α (Η γνωριμία, το προξενιό και το λογοδόσιμο)

Επιχειρώντας να αναπτύξουμε ένα θέμα που αφορά έναν παλιό κρητικό γάμο, δεν θα είναι τόσο απλό να γίνει αυτό συνοπτικά,  διότι δεν είχαμε ακριβώς τα ίδια έθιμα παντού στην Κρήτη. Από χωριό σε χωριό είχαμε μικροδιαφορές στα τοπικό επίπεδο, για αυτό και διαφέρουν και οι μαρτυρίες μας από όσους παλιούς ρωτήσαμε.


Υπήρχε αρκετή διαφοροποίηση των πολύ παλιών εθίμων του '30 με τα λιγότερο παλιά του '60, και κάθε νεώτερη εποχή αυτά άλλαζαν, και πολλά πλέον έθιμα του γάμου χάθηκαν στο πέρασμα του χρόνου.


Το θέμα ενός παλιού κρητικού γάμου επειδή είναι αρκετά μεγάλο κεφάλαιο, για να αναπτυχθεί σωστά θα προσπαθήσουμε να το ολοκληρώσουμε σε 6 ενότητες. Αυτό γίνεται για να περισώσουμε όσο μπορούμε περισσότερα στοιχεία των εθίμων του.


Τα περισσότερα παλιά έθιμα του γάμου στην Κρήτη εγκαταλείφθηκαν σταδιακά, και κράτησαν περίπου μέχρι το1965 -'70, και αυτά μονάχα σε λίγα ορεινά χωριά. Έκτοτε επεκράτησαν κάποια εντελώς τυπικά έθιμα κατά τόπους, τα βασικά δηλαδή, τα οποία υπάρχουν και μέχρι σήμερα. Κάποιοι όμως ρομαντικοί των παλιών καλών εποχών, προσπαθούν ακόμα και σήμερα, να αναβιώσουν κάποια από τα παλιά έθιμα, όπως το σάκιασμα των προικιών, τα κανίσκια, τους τζεβρετζήδες με τα άλογα ή γαϊδούρια τον μποξά κλπ. Όπως και να το κάνουμε όμως, παύουν πλέον σήμερα να έχουν εκείνη την παλιά απλότητα τους, το συναίσθημα την αυθεντικότητα και την ομορφιά που βίωνε κάποτε κάποιος μέσα από έναν παλιό κρητικό γάμο!


Η βασική βέβαια επιδίωξη ήταν να είναι ο γαμπρός από το ίδιο μέρος με την νύφη, «παπούτσι από τον τόπο σου κι ας εί και μπαλωμλενο». Ταιριαστό ζευγάρι θα ήταν όταν ο άνδρας ήταν ψηλότερος από την γυναίκα, αντίθετα ήταν αποκρουστικό το ζευγάρι που η γυναίκα ήταν ψηλότερη από τον άνδρα!


«Ο ψηλός με την κοντή, είναι σαν το γιασεμί!

Η ψηλή με τον κοντό, είναι σαν τον πειρασμό»!



Η γνωριμία


Πριν ξεκινήσουμε την φανταστική ιστορία μας που θα περιγράφει το πως γινόταν ένας γάμος κάποτε στην Κρήτη, θα αρχίσουμε να την περιγράφουμε από πολύ νωρίς, ήδη από την στιγμή που ο νέος αποφασίζει να «ανοίξει σπίτι»! Έτσι για να βρει την κατάλληλη κοπελιά, θα πρέπει να κάνει πρώτη την σχετική γνωριμία, το προξενιό, μετά στο λογοδόσιμο, μετά στον αρραβώνα, μετά στον γάμο και τον αντίγαμο.


Θα πρέπει να πούμε, πως παλιά πολλές φορές ο νέος στην Κρήτη έκλεβε τη κοπελιά που του άρεσε, και έτσι δεν ακολουθούσε τη φυσιολογική διαδρομή που θα περιγράψουμε. Είναι σχεδόν σίγουρο, πως παλιά χωρίς σπίτι ο γαμπρός, δεν πήγαινε εύκολα να ζητήσει γυναίκα, είτε μόνος είτε με μεσολαβητές, γιατί απλούστατα το πιθανότερο δεν θα του τη δίδανε!


Από τη πλευρά της κοπέλας, όταν κάποιος χωρίς σπίτι πήγαινε να τη ζητήσει, αυτό το εθεωρείτο θράσος! Από το περιβάλλον της κοπέλας θα πουν ειρωνικά σχόλια για αυτόν, όπως την παλιά κλασική φράση: «Γιατί; Τον πλήγωσε το κλειδί στο κόκκαλο»;

Συνηθισμένη κάποτε αυτή η ειρωνική φράση, που σε ελεύθερη μετάφραση σημαίνει : «Να μην διαμαρτύρεται τάχατες ο ενδιαφερόμενος που τον απορρίψαμε, γιατί χωρίς σπίτι που πάει ο έρμος»! Φυσικά κάποτε το κλειδί των σπιτιών, ειδικά της κεντρικής πόρτας ήταν τόσο μεγάλο, που σχεδόν ζύγιζε μισό κιλό, και το κρεμούσαν πράγματι «στον κόκκαλο», δηλαδή κάπου στο πλάι της βρακοζώνης. Οι γυναίκες δεν πήγαιναν να ζητήσουν άνδρα, εκτός αν χρησιμοποιούσαν προξενήτρες και να πουν την πρόθεσή τους με πλάγιο τρόπο.


Ο κάθε νέος όμως είχε πολλές ευκαιρίες να δει από κοντά κάποια κοπέλα όμορφη και στολισμένη, είτε στην εκκλησία, είτε σε κάποιο γάμο ή βάφτιση, είτε σε κάποιο πανηγύρι ή γλέντι στην αγορά, ή ακόμα και στη δουλεία! Θα την προσέξει και θα παρακολουθεί τον χαραχτήρα της και φυσικά τα προσόντα της, που τότε ήταν να είναι στημονερή για να μπορεί να κρατά τα παιδιά, να είναι εργατική σοβαρή και με πλούσια στήθη και περιφέρειες, να είναι δηλαδή ατζαρού! Επίσης να είναι ασπρουδερή, αλλά να έχει και μακριά πλούσια μαλλιά!


«Εφτά ομορφιές η ασπρουγιά, δεκαοχτώ τα πάχη, τιανταέξη τα μαλλιά, χαράς τση τα που τά ‘χει»!


Στην εκκλησία πάντως  οι κοπελιές με τα καλά τους ρούχα, έχουν ξεγελάσει πολλούς νέους, και έχουν πάθει κεραυνοβόλο έρωτα! Κυρίως αυτό γινόταν την Λαμπρή που φορούσαν και τα ολοκαίνουρια τους ρούχα!


-«Τον Μάη βουι μη ρεχτείς και τη Λαμπρή γυναίκα»!


Επίσης πολλοί έχουν ξεγελαστεί με το να βλέπουν την μέλλουσα νύφη ή τον γαμπρό  «με ξένα μάθια», επειδή τους ξεγελούσαν οι περιγραφές των τρίτων, και τελικά δεν ήταν τα πράγματα όπως τους τα περιέγραφαν!


Μπορεί να μην έβγαζαν μιλιά μεταξύ τους οι δυο νέοι στην παρέα, αλλά στον χορό επάνω που τύχαινε ο νέος να της κρατά το χέρι της, κάποια στιγμή επάνω στο χορό της το έσφιγγε λιγάκι, για  να δει την αντίδρασή της! Ήταν ένα σημάδι που αν και εκείνη ανταποκρινόταν σε αυτό και του το έσφιγγε και εκείνη μετά το δικό του, σήμαινε  πως ήταν τουλάχιστον και οι διό τους στον σωστό δρόμο!


Αν ο γαμπρός ήταν ντόπιος η κοντοχωριανός, και είχε ήδη γνωρίσει και αγαπήσει μια κοπελιά,  έκανε επίδειξη με το άλογό του περνώντας συχνά από το σπίτι της με καλπασμό του αλόγου του για να την εντυπωσιάσει, ή έπαιρνε φίλους του και έκαναν το βράδυ καντάδα έξω από το σπίτι της, για να την γλυκάνει και να την επηρεάσει στο να υποψιαστεί τις προθέσεις του και τον συμπαθήσει κι εκείνη!


«Ξύπνα και μη τη λυπηθείς, του ύπνου τη γλυκάδα

γιατί για σένα γίνεται απόψε η κανταδα!


Ξύπνα, διάλε τον ύπνο σου, και μη βαροκοιμάσαι,

γιατί ο ύπνος ο πολύς, μαραίνει και χαλά 'σαι…»!


«Παραθυάκι μου κλειστό, δείξε μου την κερά σου

μ’ ασήμι και με μάλαμα θα κάνω τα καρφιά σου» (Λευτέρης ο Γαλιανός)


Σε άλλη πάλι περίπτωση που ο νέος έκλεβε τη κοπέλα, και δεν υπήρχε και σπίτι, τότε υπήρχε σοβαρότατο πρόβλημα! Δεν του δίδανε τίποτα τα πεθερικά του, και πολλές φορές ούτε και οι γονείς του, που και εκείνοι ενίοτε αντιδρούσαν σε αυτόν το γάμο από έρωτα. Σε περιπτώσεις πάντως κλοπής της κοπέλας, αναλάμβαναν κάποιοι χωριανοί να βοηθήσουν τα παιδιά, και ήταν συνήθως εκείνοι που κάπως έτσι παντρεύτηκαν και οι ίδιοι, επειδή ήταν βλέπεις συχνό φαινόμενο η κλοπή κοπελιάς! Διάφοροι μεσάζοντες λοιπόν θα φροντίσουν να τους βρουν ένα ακατοίκητο σπίτι στο χωριό, να μείνουν διό τρία χρόνια προσωρινά, μέχρι να αναπχιαστούν και εκείνοι. Ο έρωτας πάντως ήταν πολυτέλεια εκείνα τα χρόνια, και πολλές φορές έπειθαν την κοπελιά να πάρει τον υποψήφιο γαμπρό με πλύση εγκεφάλου και σχεδόν με αυθυποβολή, χωρίς πολλές φορές να τον αγαπά, ή να της αρέσει καν!


Οι κοπέλες ήταν συνήθως οι περισσότερες τίμιες ηθικές, και σχεδόν πάντα μονογαμικές. Η τιμή τους αυτή οφειλόταν και στον άνδρα που σεβόταν ο περιβάλλον της και την τιμή της, που αυτή συνδυαζόταν φυσικά και με την παρθενιά της. Εκτός αυτού υπήρχε πάντα ο σχετικός φόβος από το περιβάλλον της κοπέλας που σε περίπτωση ατιμίας, γιατί εκείνοι μετά  ζητήσουν εκδίκηση. Έτσι οι περισσότερες τότε σχέσεις των νέων ήταν πλατωνικές, και οι κοπέλες δεν γινόταν ερωμένες τους όπως έχουμε σήμερα. Ο άνδρας που αγαπούσε μια κοπέλα από το χωριό του δεν την πείραζε ποτέ, αντίθετα την σεβόταν,  απλά σχεδίαζε πως να το κάμει για να τη κάνει κάποια στιγμή γυναίκα του! Ήταν οι εποχές που οι γυναίκες κοκκίνιζαν από ερωτική ταραχή, όταν συναντούσαν στο δρόμο τον αγαπημένο τους σαν διασταυρώνονταν τα βλέμματά τους! Αν μιλούσαν έλεγαν μονάχα τα τυπικά. Ακόμα και νεαροί άνδρες κοκκίνιζαν στη θέα της κοπέλας που κρυφοαγαπούσαν!



Το προξενιό


Στις τοπικές λοιπόν κοινωνίες, συνήθως ο νέος ήταν αυτός που «μπόλιαζε» ( ξεχώριζε) μια κοπέλα, και αν εκείνη με την προσωπικότητάς της, το χαραχτήρα της και τα ιδιαίτερα προσόντα και χαρίσματά της εντυπωσίαζε τον νέο, η μορφή της πλέον έκανε κονάκι στο μυαλό του αλλά και στην καρδιά του, τόσο που δεν έβλεπε άλλη καλύτερη της! Δεν υπήρχε πλέον άλλη λύση, από να πάει και να τη ζητήσει σε γάμο!


Εφόσον ο άνδρας είχε ξεπεράσει το πρόβλημα του σπιτιού ή είχε αρχίσει να το ετοιμάζει ήδη, για να χαίρεται και να καμαρώνει την κοπελιά του σε όλη την υπόλοιπη ζωή του, έπρεπε «να βάλει μπροστά τη κατάσταση», και να το συζητήσει το θέμα με τον πατέρα του, για το πώς ακριβώς θα ενεργήσουν. Σε περίπτωση που κωλύονται να πάνε οι ίδιοι, θα βρουν τον κατάλληλο άνθρωπο που να είναι έμπειρος και μπιστικός από το δικό τους περιβάλλον, προξενητή ή προξενήτρα, ώστε να πάει και να ζητήσει την κοπέλα από τους γονέους της για λογαριασμό τους.


Πολλές φορές όμως και ο ίδιος ο πατέρας του γαμπρού, έβρισκε στο δρόμο ή κάπου αλλού θειάδες, μπαρμπάδες, ή άλλους συγγενείς της κοπελιάς , και τους έκανε μια πρώτη κουβέντα για το θέμα:


-«Εκείνηνέ μπρέ η κοπελιά μας αρέσει, εσύ ήντα λές»


Έπαιρναν έτσι και μια πρώτη γνώμη, και ανάλογα προχώραγαν ή όχι με τον ίδιο συγγενή. Το πιο συνηθισμένο πάντως ήταν, να στείλουν προξενητή στο σπίτι. Αφού έχει ενημερωθεί κατάλληλα ο μεσολαβητής προξενητής, κάποια στιγμή θα επισκεφτεί το σπίτι της κοπελιάς, για τα περαιτέρω.


Σαν θα παρευρεθεί ο προξενητής ή η προξενήτρα στο σπίτι της κοπέλας, θα μπει ασφαλώς μέσα πατώντας το κατώφλι της πόρτας πάντα με το δεξί πόδι, και πάντα από την κύρια είσοδο του σπιτιού! Αν ο γαμπρός είναι από άλλο χωριό και κάπου είδε την κοπέλα και του άρεσε, θα στείλει και εκείνος το σπίτι της κοπελιάς δικό του προξενητή, ο οποίος θα προσπαθήσει να πει τη παραγγελιά του γαμπρού, με τον καλύτερο πειστικό τρόπο στην οικογένεια της! Θα εκθειάσει τα προσόντα του υποψήφιου γαμπρού, το χαραχτήρα του, τα περιουσιακά του στοιχεία (αν διαθέτει), με μια δόση μάλιστα αρκετής υπερβολής!

Όλα αυτά με τη σιγουριά ότι θα πείσει τελικά τη κοπελιά, πως θα πρέπει να νοιώθει σίγουρη κοντά του, θα περάσει μια άριστη ξεκούραστη ζωή στα χέρια του και δεν θα πεινάσει ποτέ! Ο πατέρας της κοπελιάς, αφού ρωτήσει πρώτα και εκείνος αν ο συγκεκριμένος γαμπρός έχει σπίτι, θα περάσουν στο επόμενο βήμα, αλλιώς αν δεν έχει, το προξενιό τελειώνει εκεί! Θα ακούσουν όλοι τον προξενητή με ιδιαίτερη προσοχή και σοβαρότητα, και θα παρακολουθούν λέξη προς λέξη τα λεγόμενά του. Ο πατέρας της κοπελιάς αν δεν ξέρει τον γαμπρό, θα προσπαθήσει να αποσπάσει όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες για αυτόν, για την λεβεντιά του, για την δουλειά του για την οικογένεια του, την οικονομική του κατάσταση, και αυτή της οικογενείας του, και φυσικά  το νάμι (φήμη) της γενιά του!

Φεύγοντας ο προξενητής, θα φύγει από την ίδια είσοδο που μπήκε, και αυτό για να έχει ελπίδες για ένα αίσιο αποτέλεσμα, και να μην χαλάσει φυσικά το προξενιό του! 

Σε αυτές τις περιπτώσεις επίσης (λέει το έθιμο), ότι ο προξενητής θα φορά ένα ρούχο ανάποδα, η θα φορά διαφορετικές κάλτσες, η παπούτσια, γιατί έτσι λένε, θα εδραιώσει, και θα στεριώσει το προξενιό του!


Σπάνια θα τα έχουν ξεκόψει από τη πρώτη στιγμή. Από την πλευρά της κοπελιάς θα στείλουν μεν και εκείνοι σαν άμεση ανταπάντηση τα χαιρετίσματα τους στην οικογένεια του γαμπρού μαζί με μερικά καλά λόγια, όποια έκβαση και αν θα έχει μελλοντικά η όλη ιστορία! Θα τους απαντήσουν όμως σχετικά, πως για το θέμα αυτό θα πρέπει πρώτα να το σκεφτούν! Την τελική απάντηση θα τη πάρουν μετά παρέλευση ολίγων ημερών, και αφού ζητήσουν να μάθουν και τις απαιτήσεις του γαμπρού σε προίκα κλπ. Φυσικά και αφού και εκείνοι βάλουν δικούς τους ανθρώπους να ερευνήσουν «το ποιόν» του γαμπρού, και της οικογένειάς του, θα προσπαθήσει ο πατέρας να πληροφορηθεί όσο γίνεται περισσότερα από δω κι από κει για τον άνθρωπο που πρόκειται να αναλάβει τη ζωή της κόρης του!


Αν υπάρξει κάποια αρχική συμφωνία, ο πατέρας της κοπελιάς θα πρέπει να συζητήσει το θέμα και με τη κόρη του, και η κόρη θα ζητήσει να δει και εκείνη κάποια στιγμή τον υποψήφιο γαμπρό! Δεν παίρνει «γουρούνι στο σακί», ή «γουρούνι άθωρο», όπως έλεγαν τότε, δηλαδή  όταν δεν έχουν δει τουλάχιστον τη θωριά του (όψη του)!


Όσο δεν υπάρχει κάτι αρνητικό στην υπόθεση, θα οριστεί και μια συνάντηση των δυο νέων με συνοδεία, σε ένα ζαχαροπλαστείο ή σε ένα σπίτι, με σκοπό να ειδωθούν, και να «τοπώσουν» (προσέξουν) καλά ο ένας τον άλλο.


Αν πατέρας και κόρη συμφωνήσουν τελικά και μετά από αυτήν την συνάντηση, μια και οι πληροφορίες είναι καλές για το γαμπρό, άρεσε και στους γονείς της κοπέλας ο νέος, θα του «μηνύσουν» (ειδοποιήσουν) και εκείνοι με τον ίδιο προξενητή :


«Πες τους πως τους τη δίδουμε»!


Έτσι θα τον στέλνουν να πάει ξανά στου γαμπρού με τη παραγγελιά αυτή, ώστε να έρθει ο συμπέθερος με τον γαμπρό στο σπίτι τους για να την ζητήσουν επίσημα και οι ίδιοι δίδοντας μάλιστα και κάποιο σημάδι!



Το λογοδόσιμο


Αφού έχει γίνει και κάποια δεύτερη συνάντηση με τα πεθερικά παρασκηνιακά είτε πιο επίσημα, και έχει ήδη οριστεί και η όποια προίκα που θα δώσει ο πατέρας της κοπελιάς στο γαμπρό, και τα έχουν συμφωνήσει, τότε προχωρούν σε μια πιο επίσημη συνάντηση!


Ο γαμπρός πλέον θα πρέπει να επισημοποιήσει τη κατάσταση, και να δώσουν αμφότεροι τα χέρια, δηλαδή «να δώσουν λόγο»!


Λέγανε επίσης και τη φράση: «να κόψουνε τη κλωστή», και εννοώντας το «λογοδόσιμο».


Τις περισσότερες φορές πάντως στη Κρήτη, δεν δίδανε πολλά πράγματα για προίκα στην αρχή. Συνήθως δίνανε από ένα χωράφι στα παιδιά τους για να το καλλιεργούνε, λίγες ελιές, ένα γαιδούρι, ή ένα μοσχάρι, ένα πρόβατο ή μια κατσίκα για να πίνουν το γάλα τους, και αργότερα στην δεύτερη μοιρασιά, έπαιρναν πάλι την νόμιμη μοίρα από τα γονικά τους. Το ζευγάρι έπρεπε και αυτό να είναι αυτοδημιούργητο όπως και οι γονείς τους. Δεν τα μάθαιναν στα έτοιμα, γιατί υπήρχαν πολλά παιδιά στην οικογένεια που ο γονιός έπρεπε να αποκαταστήσει. Έτσι έπρεπε το ζευγάρι να βρει τρόπο να παλέψει και να ανταπεξέλθει μόνο του, φτάνει να ταιριάζουν οι διό τους, να αγαπά και να στηρίζει ο ένας τον άλλο. Αν και παλιά επικρατούσε μια κλασσική φράση: «Ο Θεός τα ταιριάζει τα αντρόϊνα»! Εννοούσαν προφανώς, πως με το μυστήριο του γάμου, το ζευγάρι λαμβάνει με την ευλογία και μια Θεία Χάρη, που ενώνει κάθε μέρα και πιο πολύ το ζεύγος.


Από δω λοιπόν και πέρα λοιπόν ξεκινάει το πλησίασμα των δυο οικογενειών, που συνήθως θα συνοδεύεται με το ανάλογο κρασοπότι και φαγοπότι! Επάνω εκεί στα τραπεζώματα εκατέρωθεν και εκατέρωθεν, θα οριστεί και η ημερομηνία που θα τα ξεκόψουν, οριστικά, για να δοθεί και ένα τυπικό «σημάδι», δηλαδή «το πρώτο δαχτυλίδι», ή «το μπάσιμο» που λένε στο Μηλοπόταμο. Η ημέρα που διαλέγουν για την συνάντηση αυτή θα είναι συνήθως Δευτέρα μέρα, γιατί τη Δευτέρα την θεωρούσαν παραγωγική μέρα. Ποτέ όμως Τρίτη, γιατί μας έμεινε σε εμάς τους Ρωμνιούς τώρα και πεντακόσια χρόνια, πως η Τρίτη είναι μια γρουσούζικη και αποφράδα μέρα! Μία Δευτέρα λοιπόν, από το πρωί ο πατέρας της νύφης ετοιμάζει φαγητά, να υποδεχτεί τους συμπεθέρους και όλους τους καλεσμένους για το λογοδόσιμο. Σε κάποια μέρη παλιά, την ημέρα εκείνη καθόριζαν και το προικοσύμφωνο. Στην Κρήτη αυτό δεν ίσχυσε πολύ, γιατί εκ των πραγμάτων όπως είπαμε, οι περισσότεροι στην αρχή δεν δίνανε πολλά πράγματα. Εδώ βέβαια πρέπει να πούμε πως αν ο γαμπρός ήταν σφόδρα ερωτευμένος με τη κοπέλα, ή την είχε κλέψει, όπως το συνήθιζαν πολύ στη Κρήτη, τότε βέβαια ο γαμπρός, δεν είχε καμία απαίτηση, πέραν από τη κοπελιά, και ότι άλλο ήθελαν να του δώσει ο πεθερός του από δικού του, ήταν απλώς καλοδεχούμενο!


Ο μέλλον γαμπρός, όταν είναι να πάει για να τα ξεκόψουν, αν είναι επιφανής και θέλει να δείξει ντόρο, θα καλέσει αρκετούς συγγενείς και φίλους του, δέκα με είκοσι άτομα, για να έρθουν μαζί του στην παρέα όπου θα περάσουν «το πρώτο δαχτυλίδι». Στο σπίτι λοιπόν της κοπέλας θα έχουν μαζευτεί όλοι, και ο γαμπρός με τους γονείς και φίλους θα πάει κι αυτός στο σπίτι της κοπελιάς, γεμάτος αγωνία και λαχτάρα, κρατώντας και μερικά απλά τυπικά δώρα, όπως κουλουράκια, καραμέλες η ζαχαρωτά, και φυσικά δυο δαχτυλιδάκια!.


Στην Κρήτη το δαχτυλίδι είναι ένα συμβόλαιο, όπου εκείνος που το δίνει έχει μεγάλη ευθύνη και ο λόγος του κύρος! Δυο καινούργια χρυσά δαχτυλίδια ένας επιφανής γαμπρός θα τα κρατάει, και στην πράξη θέλει να πει στο περιβάλλον της κοπέλας, πως έχει καλό σκοπό, και ότι τους δίνει το λόγο του ότι θα τον τηρήσει. Σημαίνει δηλαδή πως θα πρέπει να μείνουν ήσυχοι, διότι σκοπεύει να φτάσει έως τα σκαλιά της εκκλησίας, θα στεφανωθεί τη κόρη τους, ώστε να μην ανησυχούν!


Μπαίνοντας μέσα στο σπίτι, ο πατέρας του γαμπρού θα πει στο Συμπεθεριό του:


-«Καλώς σας εβρήκαμε Συμπέθερε! Επαέ ήρθαμε να σας ε βρούμε και σας ε κρατούμε και ένα δαχτυλιδάκι, και άμα θέτε μπορείτε να το κρατήξετε»!


-«Να το κρατήξομε θέμενε Συμπέθερε μόνο κάτσετε πρώτα να πχήτε δυο ρακές»!


Εκεί στη συζήτηση και ενώ θα κερνάει η κοπελιά τα ρακάκια με τα κουλουράκια και ξηρούς καρπούς, θα τα ξεκόψουν και επιτόπου, αφού πρώτα έχουν ήδη προηγηθεί όλες οι σχετικές συζητήσεις, με το τι δίνει ο καθένας στο παιδί του σαν βοήθεια, και αφού εμπιστευόταν ο ένας την οικογένεια του άλλου.


Σε άλλες πιο απλές  και πιο φτωχικές περιπτώσεις λογοδόσημου, η μάνα του γαμπρού βγάζει επιτόπου το δικό της δαχτυλίδι και το βάζει στο δάχτυλο της κοπελιάς, και το ίδιο κάνει και ο πατέρας της κοπελιάς, και το βάζει στο δάχτυλο του μέλλοντα γαμπρού του! Αγκαλιάζονται έπειτα και ασπάζονται μεταξύ τους, και οι γονείς δίνουν την ευχή τους στα παιδιά και εύχονται να είναι ευτυχισμένα! Θα φιληθούν μεταξύ τους και για πρώτη φορά ο γαμπρός θα φιλήσει την κοπελιά του! Αυτά βέβαια είναι προσωρινά δαχτυλίδια, γιατί αργότερα που θα μπουν τα κανονικά στους επίσημους αρραβώνες, τα πρώτα ή θα επιστραφούν αν δεν τα θέλει το ζευγάρι, η θα τα κρατήσουν αν τα θέλουν, ειδικά αν δεν έχουν να διαθέσουν χρήματα για άλλα. Μπορεί τα δαχτυλίδια που πέρασαν να είναι  φτηνά, ακόμα και παλιά, συμβολίζουν όμως ότι «εδώθη λόγος» που θα πρέπει να τηρηθεί εκατέρωθεν ο «λόγος» αυτός, που  για την Κρήτη ήταν συμβόλαιο! Από νωρίς ο πατέρας της κοπελιάς έκανε όλες τις  σχετικές ετοιμασίες του για να πιούν όλοι ένα κρασί, και ενίοτε έπεφταν και κάποιες τουφεκιές για το ευχάριστο νέο!  Έτσι με ένα γερό φαγοπότι, σε κάθε ποτήρι κρασί θα εύχονται όλοι οι παρευρισκόμενοι  «Να ζήσουν τα κοπέλια μας Συμπέθερε»! «Τιμή μας που μπήκαμε στην οικογένεια σας Συμπέθερε»! Άντε και καλά στέφανα» ! «Με το καλό και στο γάμο»! «Να ζήσει το αίτιο» κλπ, και θα επισφραγιστεί  έτσι η χαρά όλων! Το ζευγάρι πλέον από αυτήν την στιγμή και μετά, μπορεί να κυκλοφορεί ελεύθερα μαζί δημόσια, χωρίς καμία κοινωνική κατακραυγή, όμως δεν το άφηναν ούτε λεφτό μόνο του! Πάντα θα τους συνόδευαν άνθρωποι από το περιβάλλον της κοπέλας, κι αυτό γιατί απαγορευόταν αυστηρά οι προγαμιαίες σχέσεις! Ακόμα και το φιλί ήταν απαγορευμένος καρπός την εποχή εκείνη!


Στο χωριό πλέον θα αρχίσει το σχετικό κουσκούς στις γειτονιές, και όλοι θα συζητάνε για το νέο της ημέρας, πως «η τάδε επαντρεύτηκε και πήρε τον τάδε», και εννοούσαν πως  απλά λογοδόθηκαν!


Από αυτή τη στιγμή η κοπελιά ανήκει πλέον οριστικά στο νέο, και ο νέος στην κοπελιάς του, και κανείς πλέον δεν επιτρέπεται να εισχωρήσει αναμεταξύ τους!


Μετά και από το τυπικό των δαχτυλιδιών στο λογοδόσιμο, θα ορίσουν πλέον και την ημέρα των αρραβώνων!

(ΣΤΗΝ ΣΥΝΈΧΕΙΑ: Ο ΑΡΡΑΒΏΝΑΣ, ΤΑ ΔΏΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΣΤΌΛΙΣΜΑ ΤΗΣ ΑΡΡΑΒΩΝΙΑΣΤΙΚΙΆΣ)



Κείμενο – φωτογραφία: Γεώργιος Χουστουλάκης



ΚΑΔΙΑΝΑΚΗΣ 40 ΧΡΟΝΙΑ ΣΗΦΑΚΗΣ ΟΠΤΙΚΑ

Περισσότερα

Σχετικά Άρθρα

Γιατί χρησιμοποιούμε cookies

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies ώστε, να σας προσφέρουμε μία μοναδική εμπειρία πλοήγησης.Με την πρόσβαση σας σε αυτόν, συναινείτε στη χρήση cookies. Για περισσότερες πληροφορίες, ανατρέξτε στους Όρους Χρήσης, και στην Πολιτική Cookies του AntilalosPress.gr.