Μοίρες https://www.booked.net
+17°C

Η Δύση και η Ανατολή - Η Προεπαναστατική περίοδος 1750-1821

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο:
Η Δύση και η Ανατολή - Η Προεπαναστατική περίοδος 1750-1821
Η Δύση και η Ανατολή
Η Προεπαναστατική περίοδος 1750-1821

Το χωριό, κύτταρο του Ελληνικού Έθνους

Χαρτογραφώντας εκείνη την προεπαναστατική περίοδο, βλέπουμε την Οθωμανική Αυτοκρατορία (από τα Βαλκάνια έως την Αίγυπτο), που την αποκαλούμε Ανατολή, και τα κράτη της Δυτικής Ευρώπης, που αποκαλούμε Δύση. Οι σκλαβωμένοι λαοί της Ανατολής και οι αναπτυσσόμενοι λαοί του Διαφωτισμού στη Δύση.
Μεταξύ των δύο κόσμων υπάρχει μια τεράστια διαφορά, πολιτιστική, πολιτική, κοινωνική και εθνική. Οι Μεγάλες Δυνάμεις της Δύσης, με κυρίαρχη δύναμη τα κράτη της Ιεράς Συμμαχίας (Αγγλία, Γαλλία, Αυστροουγγαρία, Ρωσία), που απαγορεύουν κάθε απελευθερωτική ιδέα, κάθε επαναστατική, ανατρεπτική κίνηση, θέλουν την ύπαρξη και την ακεραιτότητα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, διότι εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους. Μπορούν τα καράβια τους να πλέουν ανενόχλητα και να εμπορεύονται στην Ανατολική Μεσόγειο, μέσα σε μια «ήσυχη» ΠΑΞ ΟΘΩΜΑΝ. Το μαρτύριο του Ελληνικού λαού, ουδόλως απασχολεί τους ηγέτες της χριστιανικής Ευρώπης.
Όμως κάτω από τα πόδια των ηγετών της Ευρώπης, η φλόγα των πνευματικών και επαναστατικών ιδεών του Διαφωτισμού έχει δυναμώσει, κι όπως έχουμε γράψει σε προηγούμενα δημοσιεύματα, και οι τρείς καθοριστικές επαναστάσεις εναντίον των δεσποτικών, αποικιοκρατικών, φεουδαρχικών καθεστώτων (Αμερικανική επανάσταση 1775, Γαλλική επανάσταση 1789, Ελληνική επανάσταση 1821), είναι τέκνα του ευρωπαϊκού Διαφωτισμού και των καταπιεσμένων λαών.
Πριν όμως δούμε την κατάσταση που επικρατεί στον ευρωπαϊκό χώρο, να δούμε τις συνθήκες, κάτω από τις οποίες διαβιούν οι σκλαβωμένοι Ραγιάδες. Το γένος των Ελλήνων υφίσταται τον πλέον βαρύ εξευτελισμό από καταβολή του. Μία Ιστορία 4.000 ετών βρίσκεται κάτω από το πέλμα του κάθε «μεγαλοπρεπή» σουλτάνου, και κάτω από τα αρπακτικά νύχια ευρωπαϊκών ορνίων. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι οι αρπαγές ελληνικών αρχαιολογικών θησαυρών από ευρωπαίους «φιλομαθείς» και κυνικούς άρπαγες, Βενετούς, παπικούς, Γάλλους και ιδίως θρασύτατους Άγγλους, με την ανοχή των Τούρκων. Είκοσι χρόνια πριν την Επανάσταση, ο Έλγιν αποκολλά από τις μετώπες του Παρθενώνα τα ιερά και τα όσια μιας Ιστορικής φυλής, ενώ ένδοξου γένους, τα μάρμαρα του Παρθενώνα, τα οποία κρατούνται από τότε στην «πολιτισμένη» Αγγλία, στο λεγόμενο Βρετανικό Μουσείο, μέσα στο οποίο δεν υπάρχει τίποτα το βρετανικό, μόνο κλοπιμαία από κατακτημένους λαούς.
Οι Ραγιάδες, σε μικρά αποκομμένα χωριά, ζουν υπό το καθεστώς και τις ορέξεις του κάθε αγά, ή άλλου Τούρκου αξιωματούχου. Οι Ρωμιοί γενίτσαροι είναι σκληρότεροι από τους Τούρκους.
Οι Ρωμιοί κοτζαμπάσηδες φοροεισπράκτορες είναι αδίστακτοι. Ο λαός είναι αναλφάβητος, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, του κλήρου και κάποιων προεστών. Ο κεφαλικός φόρος από τις μικρές ιδιοκτησίες είναι βαρύς.
Όμως η ψυχή του Έλληνα κρατάει γερά, εδώ και 4.000 χρόνια. Μέσα στα ήθη, τα έθιμα, τις παραδόσεις έχει την αυτογνωσία της Ιθαγένειας. Κάποια χαραμάδα θα υπάρχει. Κάπου θα βρει να πατήσει. Από κάπου κρατιέται. Στο νου και την καρδιά του έχει φωλέψει η Μεγάλη Ιδέα: Η ανασύσταση της Βυζαντινής κυριαρχίας, το Κράτος των Ρωμιών. Στα χείλη του σαλεύουν τα τραγούδια του, οι πόθοι του: Πάλι με χρόνια με καιρούς, πάλι δικά μας θα ’ναι. Η Πόλη, η Αγιά Σοφιά. Ο μαρμαρωμένος βασιλιάς θα σηκωθεί.
Εκείνο όμως που κράτησε ζωντανή την ελληνική κοινωνία, ήταν το χωριό, η κοινότητα. Ήταν η αυτοδιοίκηση, άτι που οι Τούρκοι είχαν εκχωρήσει (γιατί τους βόλευε να εισπράττουν τους φόρους μέσω των δημογερόντων και να διοικούν καλύτερα). Βέβαια οι κοτζαμπάσηδες ήταν ανελέητοι, όμως μεγάλο μέρος των δημογερόντων που αποτελούσαν και την κεφαλή του χωριού (συμβούλια προκρίτων, προεστών), δεν ήταν άμοιροι εθνικής συνείδησης.
Αυτή η κοινωνία - επικοινωνία, η συμβίωση των κατοίκων ενός χωριού κράτησε δεμένους τους σπονδύλους του Γένους. Η επικοινωνία με τους συγχωριανούς, τους γνωστούς, τους συγγενείς, ήταν ένας κόμβος σφιχτοδεμένος. Πολλές φορές, σε μια ανομία ή σ’ ένα έγκλημα από τη μεριά των Τούρκων, ακολουθούσε αντεκδίκηση, τιμωρία από θερμόαιμους τουρκομάχους ή συγγενείς του θύματος. Οι Τούρκοι πολλές φορές δίσταζαν να αυθαιρετήσουν, γιατί φοβούνταν τα αντίποινα μιας σφιχτοδεμένης κοινωνίας.
Επίσης, μέγιστο ρόλο έπαιξε η εκκλησία του χωριού, κέντρο αναφοράς. Ο ναός ήταν η εστία που εξέπεμπε το φως της πίστης, του Έθνους και τη ιθαγένειας.
Από τη Μινωική Εποχή, την Αχαϊκή και την Δωρική, το κύτταρο της Ελληνικής κοινωνίας ήταν το χωριό, οι μικρές κοινότητες, και πρέπει αυτές οι κοινότητες, αυτές οι κοινωνίες να μην ερημοποιηθούν, να μην υποβαθμιστούν, να μη διαλύσουν σήμερα, με την αλλαγή της τοπικής αυτοδιοίκησης σε Καποδιστριακούς μεγάλους δήμους, και στη συνέχεια, Καλλικρατικούς υπερμεγέθεις, όπου αποκεφαλίζονται πολλά στοιχεία των τοπικών κοινωνιών. Δεν παίρνω βέβαια αφοριστική θέση, να απορρίψω τον σημερινό τρόπο διοίκησης και να γυρίσουμε πίσω.
Θέλω όμως να τονίσω σιγά - σιγά να βρεθούν οι ισορροπίες που ταρακουνήθηκαν και να προσέξουμε σαν τα μάτια μας την αιώνια αυτή δομή της Ελληνικής κοινωνίας, που, το γενεσιουργό της κύτταρο είναι το χωριό.
(συνεχίζεται)
από Καργάκης Κωνσταντίνος
Καργάκης Κωνσταντίνος
Λογοτέχνης, συγγραφέας
ΚΑΔΙΑΝΑΚΗΣ 40 ΧΡΟΝΙΑ ΣΗΦΑΚΗΣ ΟΠΤΙΚΑ

Περισσότερα

Σχετικά Άρθρα

Γιατί χρησιμοποιούμε cookies

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies ώστε, να σας προσφέρουμε μία μοναδική εμπειρία πλοήγησης.Με την πρόσβαση σας σε αυτόν, συναινείτε στη χρήση cookies. Για περισσότερες πληροφορίες, ανατρέξτε στους Όρους Χρήσης, και στην Πολιτική Cookies του AntilalosPress.gr.