Μοίρες https://www.booked.net
+17°C

Η ηρωική συμμετοχή των Θρακιωτών στη Μάχη της Κρήτης και η σχέση τους με τη Μεσαρά

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο:
Η ηρωική συμμετοχή των Θρακιωτών στη Μάχη της Κρήτης και η σχέση τους με τη Μεσαρά

Γράφει ο Μιχάλης Παπαηλιάκης,

Γεωπόνος στο Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο - Συγγραφέας

 

Στο πλαίσιο του εορτασμού των εβδομήντα εννέα χρόνων από τη θρυλική Μάχης της Κρήτης αξίζει να γίνει μνεία σε μία πολύ επιτυχημένη εκδήλωση που οργάνωσε ο Σύλλογος Θρακιωτών Κρήτης σε συνεργασία με και ο Σύλλογο Εθνοφυλάκων Ηρακλείου «Ο ΔΑΣΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ». Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο Ηράκλειο Κρήτης την Παρασκευή 28 Σεπτεμβρίου 2018 με θέμα : «ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ ΣΤΗ ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (Μάιος 1941)». Άγνωστες πτυχές του θέματος σχετιζόμενες με τη συμμετοχή των τριακοσίων εικοσάχρονων Θρακιωτών στρατιωτών στη Μάχη της Κρήτης, Τομέας Ηράκλειου, ανέπτυξε ο κ. Κωνσταντίνος Μαμαλάκης, σύμβουλος του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης και οι Θρακιώτισσες, κ. Μαίρη Τζιβελέκη*, εγγονή του Θρακιώτη στρατιώτη Θεοφάνη Δημοσχάκη**, ο οποίος έπεσε ηρωικά στις μάχες που δόθηκαν στην περιοχή της Κνωσού και η κ..Ελένη Θεοδωρακοπούλου, κόρη του επίσης Θρακιώτη στρατιώτη Χρήστου Ρουσσόπουλου, του οποίου το ημερολόγιο πολέμου εκδόθηκε το 2014 από την Εταιρεία Κρητικών Ιστορικών Μελετών, με τίτλο «Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ»( φωτ.. 1,2,3)





Αντλώντας στοιχεία από το ημερολόγιο του Ρουσσόπουλου, αλλά και από μαρτυρίες άλλων Θρακιωτών στρατιωτών, οι ομιλητές αναφέρθηκαν στην επιστράτευση των 300 νεαρών Θρακιωτών στις 3 Απριλίου του 1941, τη μεταφορά τους στο Ναύπλιο και από εκεί με πλοία στη Σούδα στις 20 Απριλίου, ημέρα του Πάσχα. Από τη Σούδα, πεζοπορώντας οι περισσότεροι, πήγαν στο Ηράκλειο, όπου στρατοπέδευσαν ανατολικά της πόλης, στο Κακό Όρος. Στις 19 Μαΐου ,οι νεοσύλλεκτοι Θρακιώτες μετακινήθηκαν από το Κακό Όρος στην περιοχή του Μασταμπά, όπου στρατοπέδευσαν κάτω από τα ελαιόδεντρα. Εκεί, στις 20 Μαΐου 1941, λίγο πριν το μεσημέρι έγιναν μάρτυρές του τρίωρου ανηλεούς αεροπορικού βομβαρδισμού του αεροδρομίου, του λιμανιού και της πόλεως του Ηρακλείου.

 Στις 2 μ.μ. σμήνη μεταφορικών αεροσκαφών άρχισαν να πραγματοποιούν ρίψεις Γερμανών αλεξιπτωτιστών.

 Οι μάχες που διεξήχθησαν μεταξύ των Ελλήνων στρατιωτών, των στρατιωτών της Βρετανικής Κοινοπολιτείας και των κατοίκων της Κρήτης από τη μια και αλεξιπτωτιστών από την άλλη, ήταν σκληρές.

Κατά τη διάρκεια των δεκαήμερων των εχθροπραξιών οι νεοσύλλεκτοι Θρακιώτες πολέμησαν γενναία, παρά τη συχνή έλλειψη τροφής και νερού, τον ακατάλληλο για την εποχή ιματισμό και κάποιες φορές χωρίς καμία καθοδήγηση, στις περιοχές Θέρισο, Μασταμπά, Χανιώπορτα, Γιόφυρο, Κατσαμπά, Κνωσό- Σπήλια, πόλη του Ηρακλείου κ.α.

Σύμφωνα με στοιχεία του Γενικού Επιτελείου Στρατού, εικοσιτέσσερεις (24) από αυτούς έπεσαν ηρωικά..

Την 31η Μαΐου οι πολεμικές επιχειρήσεις για την κατάληψη της Κρήτης ολοκληρώθηκαν. Από την 1η Ιουνίου ξεκινούσε η γερμανική κατοχή. Οι περισσότεροι από τους Θρακιώτες, ήδη από την 30η Μαΐου, είχαν μεταφερθεί στις Αρχάνες. Από εκεί διατάχτηκαν να μεταβούν στα Πεζά και να παραδώσουν τον οπλισμό τους στους Γερμανούς. Στις 2 Ιουνίου έγινε η παράδοση του οπλισμού.

Και ενώ στους Κρήτες αιχμαλώτους στρατιώτες επετράπη να επιστρέψουν στα σπίτια τους, για τους μη Κρητικούς τέθηκαν ζητήματα σίτισης, στέγασης και ελέγχου. Αποφασίστηκε, λοιπόν, πέντε λόχοι Ελλήνων αιχμαλώτων στρατιωτών να μεταφερθούν στην πεδιάδα της Μεσαράς, όπου οι τοπικές αρχές θα επέλεγαν οικογένειες Μεσαριτών για να τους φιλοξενήσουν, εξασφαλίζοντας τους στέγη και τροφή, ενώ οι ίδιοι θα βοηθούσαν στις εργασίες θερισμού. Αρκετοί από τους στρατιώτες ήταν Θρακιώτες. Στις 3 Ιουνίου η φρουρούμενη φάλαγγα των Ελλήνων στρατιωτών ξεκίνησε για τη Μεσαρά. Μετά από διανυκτέρευση στο ύπαιθρο, νηστικοί και πορεία πολλών ωρών οι αιχμάλωτοι έφτασαν στο Σωκαρά, όπου οι κάτοικοι τους πρόσφεραν νερό, παξιμάδι και ελιές. Τις επόμενες ημέρες οι αιχμάλωτοι διασκορπίστηκαν, ανά λόχο, στα χωριά Αγ. Δέκα, Πλάτανος, Λούρες, Μοίρες, Πόμπια. Οι ιερείς, οι δάσκαλοι και οι πρόεδροι των παραπάνω χωριών υποχρεώθηκαν να βρουν, ο καθένας στην περιοχή του ,αλλά και στην ευρύτερη περιοχή οικογένειες ευκατάστατων Μεσαριτών, προκειμένου να φιλοξενήσουν τους αιχμαλώτους. Ο λόχος του Χρ. Ρουσσόπουλου βρέθηκε στην Πόμπια, τόπος καταγωγής του λοχαγού του, ονόματι Κοιλιαράκης. Από εκεί ο Ρουσσόπουλος μεταφέρθηκε στη Μονή Απεζανών και τέλος στο Αντισκάρι στο σπίτι του Βαγγέλη Κουρτικάκη. Στο ίδιο βιβλίο αναφέρονται μαρτυρίες και άλλων Θρακιωτών στρατιωτών που μεταφέρθηκαν σε χωριά της Μεσαράς. Συγκεκριμένα, ο Χριστόδουλος Πατρίκης ( φωτ.3) στους Αγ. Δέκα, όπου εργάστηκε στον αλευρόμυλο των αδελφών Λουλουδάκη. Κατόπιν πήγε στον Αμπελούζο όπου δούλεψε σε καφενείο.





Ο Πέτρος Κούπας (φωτ.4)πήγε στην Πλουτή, στο σπίτι της Μαρίας και του Ιωάννη Σφακιανάκη (φωτ.5)

Ο Πασχάλης Νικολακάκης στην Πόμπια, στο σπίτι του Κωστή Σαβουλάκη (μάλλον Σαβιολάκη). Ο Θεόδωρος Μίρτσος στον Αμπελούζο και αργότερα στην Πλουτή.. Ο Άγγελος Θεοφανίδης στο Πετροκεφάλι, στο σπίτι του Χαρίλαου και Αθηνάς Τσικνάκη κ.λπ.

Οι Θρακιώτες στρατιώτες κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στη Μεσαρά, βοηθούσαν στις αγροτικές εργασίες τις οικογένειες που τους φιλοξενούσαν, ενώ μια φορά την εβδομάδα έπρεπε να παρουσιάζονται στην έδρα του λόχου τους. Από τα μέσα Ιουλίου ξεκίνησε η μεταφορά αιχμαλώτων στρατιωτών από τη Μεσαρά στο Ηράκλειο. Σύμφωνα με μαρτυρίες των ίδιων των στρατιωτών, η μεταφορά τους έγινε σταδιακά. Έτσι, κάποιοι παρέμειναν στη Μεσαρά μέχρι και δύο μήνες, ενώ κάποιοι άλλοι, λίγοι, φυγαδευτήκαν προς το βουνό...Στο Ηράκλειο οι στρατιώτες φυλακίστηκαν στο Καπετανάκειο, το οποίο οι Γερμανοί είχαν μετατρέψει σε στρατόπεδο συγκέντρωσης Ελλήνων στρατιωτών που συνελήφθησαν κατά τη μάχη της Κρήτης. Οι αιχμάλωτοι Θρακιώτες κρατήθηκαν εκεί κάτω από άθλιες συνθήκες, μέχρι τα μέσα του Γενάρη του 1942, όταν ξεκίνησε η σταδιακή μεταφορά τους στα Χανιά, από εκεί στο λιμάνι του Πειραιά και από τον Πειραιά σιδηροδρομικώς στη Θεσσαλονίκη. Από τη Θεσσαλονίκη, όπου αφέθηκαν ελεύθεροι, ο καθένας, με δικά του μέσα ,επέστρεψε στο σπίτι του.

Μετά από χρόνια ο Ρουσσόπουλος, ο Κούπας και άλλοι Θρακιώτες πολεμιστές στη Μάχη της Κρήτης, μετέβησαν στη Μεγαλόνησο, προκειμένου να ξαναβρεθούν στον τόπο που με αυταπάρνηση υπερασπίστηκαν κατά του φασισμού, αλλά και να συναντήσουν μέλη των οικογενειών που τους φιλοξένησαν. Όλοι τους είχαν να περιγράψουν με τα πιο γλαφυρά λόγια τη φροντίδα που τους παρείχαν οι οικογένειες που τους φιλοξενούσαν, καθώς και τη στοργή και την καλοσύνη με την οποία τους περιέβαλαν σε μία τόσο δύσκολη περίοδο της ζωής τους.

 Όπως ειπώθηκε και κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, ο Πέτρος Κούπας το 2010, υπερήλικας πλέον, συνοδευόμενος από το γιό του, μετέβη στην Κρήτη. Επισκέφτηκε το σπίτι του ζεύγους της Μαρίας και του Ιωάννη Σφακιανάκη στην Πλουτή. Με θλίψη του πληροφορήθηκε την απώλειά τους ! Κατόπιν επισκέφθηκε τα σπίτια των τεσσάρων παιδιών του Σφακιανογιάννη, όπου έγινε δεκτός με τη γνωστή φιλοξενία του τόπου μας. Βαθύτατα συγκινημένος, εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του για τη θαλπωρή που βίωσε στο πατρικό τους σπίτι σε μία τόσο επισφαλή για τη ζωή του περίοδο. Με ιδιαίτερο σεβασμό αναφέρθηκε στη μνήμη του Σφακιανογιάννη που από την πρώτη στιγμή τον περιέθαλψε σαν δικό του παιδί ,καθώς είχε περάσει και ο ίδιος τα χρόνια της νιότης του μέσα στις φλόγες του πολέμου ( Βαλκανικοί πόλεμοι - Μακεδονικός αγώνας – Μικρά Ασία ) και στα χρόνια της κατοχής, τροφοδοτούσε μυστικά και τακτικά, αψηφώντας τους κινδύνους, την αντιστασιακή ομάδα του Πετρακογιώργη.

Εν κατακλείδι, η Μάχη της Κρήτης, διαχρονικό σύμβολο της ηρωικής αντίστασης του αδούλωτου κρητικού πνεύματος κατά της φοβερότερης πολεμικής μηχανής που είχε γνωρίσει ως τότε ο κόσμος, υπήρξε και το θέρετρο του αγώνα που ανέδειξε τη γενναιότητα των νεοσύλλεκτων Θρακιωτών ,οι οποίοι πολέμησαν με ηρωισμό και αυτοθυσία στο πλευρό του κρητικού λαού ! Το αξιομνημόνευτο αυτό γεγονός αποτέλεσε και την αφορμή για να σφυρηλατήσουν ισχυρές σχέσεις φιλίας μεταξύ των Ακριτών της Ελληνικής Επικράτειας, Κρητικών και Θρακιωτών ,σχέσεις που ενδυναμώνονται με την οργάνωση και πραγματοποίηση τέτοιου είδους εκδηλώσεων !.

 

______________

*Θερμές ευχαριστίες στην κ. Μαίρη Τσιβελέκη για τις πληροφορίες σχετικά με τους Θρακιώτες στρατιώτες και για την αποστολή των φωτογραφιών.

** Εγγονός του πεσόντα Θεοφάνη Δημοσχάκη είναι ο Θρακιώτης βουλευτής Αναστάσιος Δημοσχάκης.

 

ΣΗΦΑΚΗΣ ΟΠΤΙΚΑ ΚΑΔΙΑΝΑΚΗΣ 40 ΧΡΟΝΙΑ

Περισσότερα

Σχετικά Άρθρα

Γιατί χρησιμοποιούμε cookies

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies ώστε, να σας προσφέρουμε μία μοναδική εμπειρία πλοήγησης.Με την πρόσβαση σας σε αυτόν, συναινείτε στη χρήση cookies. Για περισσότερες πληροφορίες, ανατρέξτε στους Όρους Χρήσης, και στην Πολιτική Cookies του AntilalosPress.gr.