Μοίρες https://www.booked.net
+17°C

Άνθρωποι και Τοπία της Μεσαράς - Συνέντευξη με τον λόγιο - συγγραφέα Κώστα Καργάκη (Μέρος β')

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο:
Άνθρωποι και Τοπία της Μεσαράς - Συνέντευξη με τον λόγιο - συγγραφέα Κώστα Καργάκη (Μέρος β')

Της Εύας Καπελλάκη-Κοντού*

 

Μέρος β’ (τελευταίο)

 

Με την ευκαιρία της παρουσίασης της 2ης έκδοσης του βιβλίου του με γενικό τίτλο «ΤΡΑΧΗΛΙ» στις 22 Μαΐου 2022 στη 1:00 μ.μ. (αλλαγή της ώρας), στο Πολύκεντρο του Δήμου Φαιστού στις Μοίρες, συνεχίζουμε την όμορφη και άκρως ενδιαφέρουσα κουβέντα μας για την συγγραφή του βιβλίου περίπου 700 σελίδων.

Συγκίνηση και τιμή συνάμα να συνομιλείς με τον δάσκαλο, λόγιο, συγγραφέα, τον αειθαλή οραματιστή των γραμμάτων και της ανάδειξης της τοπικής μας ιστορίας, κο Κώστα Καργάκη.

 

Και αφού αναφερθήκαμε σ’ αυτήν την τιτάνια προσπάθεια ως δάσκαλος και την πρωτοβουλία που είχατε να φέρετε τα παιδιάσ’ επαφή με την τοπική ιστορία, πείτε μας δυο λόγια τι θα πρέπει να κάνουν οι τωρινοί δάσκαλοιγια να κινήσουν το ενδιαφέρον στους μαθητές τους για την διδαχή της τοπικής ιστορίας;

-Θα σας πω κάτι που πολλοί δεν συνειδητοποιούν. Ένας δάσκαλος που πάει σ’ ένα τόπο μόνο για ένα μήνα, τι να διδάξει; Μα ένας δάσκαλος που είναι σ’ ένα τόπο για 5 χρόνια, ας είναι κι απ’ αλλού, πρέπει να μάθει την τοπική ιστορία, έστω λίγα πράγματα για να την διδάξει.

Δεν ξέρω αν σήμερα υπάρχει κενή ώρα στα τακτικά μαθήματα ώστεναενταχθεί και η διδαχή της τοπικής ιστορίας.

Συμπερασματικά,εξαρτάται στη διακριτική ευχέρεια του δασκάλου και στην αγάπη του για την τοπική ιστορία, να την διδάξει.

Δυστυχώς, οι δάσκαλοι δεν γνωρίζουν τηνιστορία μιας περιοχής που δεν είναι δική τους!

Βεβαίως δεν πρέπει να είμαστε απόλυτοι, γιατί υπάρχουν και φωτισμένοι δάσκαλοι που αφιερώνουν χρόνο, βρίσκουν τον χρόνο σε καθορισμένη ώρα για να διδάξουν την τοπική ιστορία.

 

15 Αυγούστου του 1943, η μάχη στο Τραχήλι, ο βασικός τίτλος του βιβλίου σας σε 2η έκδοση, τι σηματοδοτεί;

-Η μάχη στο Τραχήλι είναι ο κεντρικός τίτλος του βιβλίου καιλειτουργεί ως πυρήνας και γύρω από αυτόν τον πυρήνα περιπλέκεται όλη η περίοδος ’40 - ’44.

Τώρα γεννάται το ερώτημα: τι ήταν το Τραχήλι; Γιατί ήταν τόσο σημαντικό;

Είναι μεγάλη ιστορίακαι πρέπει να διαβαστεί μέσα από το βιβλίο! Δηλαδή το Τραχήλι δεν είναι σημείο συνάντησης ανταρτών και Γερμανών, δεν είναι μια συμπλοκή. Γενικά αυτό το γεγονός δρα μέσα στο βιβλίο ως πραγματικό αλλά και ως συμβολικό.

Ως πραγματικό, είναι ένα γεγονός ιστορικό και ως συμβολικό,δείχνει την μοίρα της αντίστασης. Γενικά την στάση που κράτησε η αντίσταση εναντίον των Γερμανών.

«Εμείς που πάντα πολεμούσαμε από το μέρος των λίγων», όπωςγράφει ο Μακρυγιάννης. Αυτό συμβολίζει το Τραχήλι!

Δεν ήταν μια συνηθισμένη συμπλοκή Γερμανών και ανταρτών, ήταν ένα μεγάλο σχέδιο των Γερμανών το 1943. Το καλοκαίρι του ’43 γίνονται πολλά γεγονότα όπως η ήττα του Χίτλερ στο Στάλιγκραντ, οι συμμαχικές δυνάμεις εισβάλουν στη Σικελία και ανατρέπεται ο Μουσολίνι στην Ιταλία.

Έχουμε λοιπόν σπουδαία γεγονότα που προηγούνται, αυτό λέγεται σύμφωνα με Γερμανούς συγγραφείς, ΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ.

Ο Χίτλερ δεν έχει πρόσβαση στην Ισπανία γιατί ο Φράνκο τού αρνήθηκε το πέρασμα των στρατευμάτων παρά την φιλία τους.Του είπε ότι δεν συμμετέχει στον πόλεμο. Η Τουρκία κρατεί τον συνηθισμένοουδέτερο ρόλο, οι σύμμαχοι μπαίνουν στη Σικελία 13 Ιουλίου 1943.

Ο Χίτλερ πρέπει τη δίοδο Βαλκάνια - Κρήτη - Μεσόγειο να την κρατήσει, γιατίόλα τ’ άλλα έχουν περικυκλωθεί και πρέπει η Κρήτη να κρατηθεί πάση θυσία! Συνεπώς, από διαμετακομιστικό κέντρο περάσματος στην Αφρική η Κρήτη, μετατρέπεται σε φρούριο. Ήταν το μόνο του φρούριο για να ελέγχει τη Μεσόγειο.

Έτσι λοιπόν όταν επέστρεψε ο Πετρακογιώργης από την Μ. Ανατολή που είχε πάει μαζί με αντάρτες για εκπαίδευση, αμέσως άρχισε το κυνηγητό του για να εξολοθρευτεί η αντίσταση. Δίνει διαταγή ο Χίτλερ και ο Γκέρι επίσης, ότι η αντίσταση στην Κρήτη πρέπει οπωσδήποτε να εξαλειφθεί! Και κάνουν σχέδια ο υποστράτηγος Μίλερ ο οποίος παίρνει εντολή από τον Μπρόγερ, τον γενικό διοικητή στα Χανιά, να εξολοθρεύσει την αντίσταση της ομάδας «Ψηλορείτη» του Πετρακογιώργη. Διότι δεν ήξεραν και πόσοι ήταν οι αντάρτες, αυτοί μπορεί να νόμιζαν ότι ήταν και 2000, ποτέ δεν έμαθαν πόσοι ήταν.

Έτσι λοιπόν ο Μίλερ εκπονεί ένα πονηρότατο σχέδιο που δεν το ήξεραν ούτε οι Γερμανοί κι έχω καταγράψει στο βιβλίο πολλές μαρτυρίες σύμφωνα με τις οποίες το έμαθαν την παραμονή κι έτρεχαν φοβισμένοι. Το σχέδιο περιελάμβανε επτά τάγματα, δυο από το Βενεράτο, δυο από τον Αμπελούζο, δυο από το Ρέθυμνο κι ένα από το Αμάρι και περικυκλώνουν την παραμονή 14 Αυγούστου, τον Ψηλορείτηγια να εγκλωβίσουν τους αντάρτες.

Τα γεγονότα, τα γράφω αναλυτικά μέσα στο βιβλίο. Την τελευταία στιγμή όταν οι αντάρτες είδαν τους Γερμανούς να τους περικυκλώνουν σε ακτίνα δυο χιλιομέτρων για να βάλει εναντίον τουςτο πυροβολικό να τους διαλύσουν, να περισφίξουν και να σκοτώσουν τους υπόλοιπους, έφυγαν από το λημέρι και τους χάλασαν τα σχέδια. Είχαν και μια ειδοποίηση από ένα γκεσταπίτη ο οποίος δικάστηκε βέβαια, ήταν Ηρακλειώτης.

Οι Γερμανοί είχαν πολλούς συνεργάτες, είχαν πληροφορίες ότι το πρωί της Κυριακής15 Αυγούστου ημέρα της Παναγιάς θα κατέβαιναν οι αντάρτες ή στα Βορρίζα να μεταλάβουν, ή στο Βροντήσι και στήσανε μπλόκο στο Τραχήλι. Δεν ήξεραν οι αντάρτες ότι στο Τραχήλι ήταν οι Γερμανοί.

Βρήκαν ένα ελεύθερο διάδρομο για να πάνε παραπέρα να μη δώσουν μια μάχη περικυκλωμένοι, να την δώσουν έξω από τον κλοιό και στο Τραχήλι έγινε αυτό που έγινε. Και οι Γερμανοί έκαψαν το χωριό μετά από 11 ημέρες, επειδή είχαν τηναπώλεια 30 στρατιωτών ενώαπό τους αντάρτες ήταν μόνο 7 στρατιώτες!

Το έφερναν βαρέως και έκαψαν το χωριόστις 26 του Αυγούστου.Ήξεραν ότι τα μισά στελέχη ήταν από τα Βορρίζα κι ότι τροφοδοτούσαν τους αντάρτες.

Επειδή ο Μίλερ ένιωσε ντροπιασμένος έναντι του διοικητή του Μπρόγιερ, αφού λογάριασαν την όλη κατάσταση κι έφεραν βαρέως την ήττα τους, ήρθαν λοιπόν μετά από 11 ημέρες, 26 Αυγούστου και περικύκλωσαν το χωριό και το έκαψαν ολοσχερώς το βομβάρδισαν με 7 αεροπλάνα, με 21 βόμβες - τορπίλες γράφει ο Καζαντζάκης στην έκθεση που κάνει το 1945, γι’ αντίποινα.

 

Θα ήθελα να μου πείτε το ρόλο της γυναίκας στην αντίσταση.

-Η γυναίκα έπαιξε σημαντικό ρόλο στην αντίσταση και μάλιστα όλο το βιβλίο μπορώ να το χαρακτηρίσω, να του δώσω και υπότιτλο: «Τα πρόσωπα της Κατοχής».

Ποια ήταν τα πρόσωπα που συνθέσανε την Κατοχή;

Ήταν ο αντάρτης, οι σύμμαχοι, ήταν οι Γερμανοί - το γερμανικό κράτος, η γερμανική διοίκηση.

Τι ήταν η διοίκηση; Τι ήταν η αγγαρεία; Ποιοι ήταν οι νόμοι;

Ήταν οι ομάδες των ανταρτών, οι ομάδες κρούσης, ακολουθούσαν κάποιοι άλλοι που εγώ τους ονομάζω «πατριωτικό υπόστρωμα», πάνω στο οποίο πάτησε η αντίσταση. Δηλαδή ήταν η γυναίκα, ήταν το παιδί , ο γέρος που παρακολουθούσε στο καφενείο, ο μεταφορέας, ο τροφοδότης, ήταν όλοι οι πέριξ, το 12χρονο παιδί.

Χωρίς λοιπόν αυτό το «στρατιωτικό υπόστρωμα» οι αντάρτες - η αντίσταση δεν μπορούσαν να κάνουν βήμα. Ήταν οι πρωτοπόροι και πατούσαν πάνω στο «στρατιωτικό υπόστρωμα». Από την άλλη πλευρά ήταν οι Γερμανοί και είχαν κι αυτοί υπόστρωμα το «δοσιλογικό υπόστρωμα», που χωρίς αυτό δε θα μπορούσαν να κάνουν βήμα.

Θα φέρω ένα παράδειγμα: Είχαμε μια συζήτηση με τον Πετρακογιώργη ο οποίος μού λέει: «φιλιότσο, οι Γερμανοί πού ήξεραν ποιους να εκτελέσουν; Τους είχαν γραμμένους οι δικοί μας δυστυχώς»! Και συνέχισε: «Θέλαμε να μπούμε σ’ ένα χωριό να πάρουμε ένα σακί ψωμί και δεν φοβόμασταν τους Γερμανούς, εμείς φοβόμασταν τσι δικούς μας... Δεν ήταν σε μεγάλη έκταση αλλά ήταν πολύ φαρμακεροί και αυτοί οι λίγοι...».

Αυτό ήταν το θέμα του δοσιλογισμού το οποίο αναπτύσσω σε ακαδημαϊκό επίπεδο σε στρώματα στο Υπουργείο, στις Νομαρχίες, τους Δήμους, στο χωριό μέσα.

Η Χωροφυλακή έπαιξε ένα πολύ σημαντικό ρόλο, πατριωτικό θα έλεγα στην Κατοχή εκτός ελαχίστων που ήταν πιστοί υπηρέτες του διοικητή των Γερμανών στο Ηράκλειο.

Μέσα στην ομάδα του Πετρακογιώργη ήταν 4 χωροφύλακες και μάλιστα σκοτώθηκαν οι μισοί. Όλα αυτά τα αναπτύσσω στο βιβλίο γιατί θέλω να καταλάβει ο κόσμος τι θα πει «πατριωτικό υπόστρωμα» και τι «δοσιλογικό υπόστρωμα» από την άλλη μεριά.

Η γυναίκα πρέπει να τονίσουμε έπαιξε σημαντικό ρόλο: αυτή ζύμωνε, αυτή έπλυνε τα ρούχα των ανταρτών που ήταν γεμάτα ψείρες, αυτή τους πήγαινε φαγητά στα λημέρια. Μια βοσκοπούλα 16 χρόνων δεν κινούσε υποψίες εύκολααν την έβλεπε κάποιος Γερμανός.

Η γυναίκα έραβε τα ρούχα των ανταρτών και πολλές φορές τσι βάζανε οι αντάρτες, φρουρούς! Η γυναίκα που ήταν έξω κι έβλεπε τα πρόβατα, αυτή ειδοποιούσε, ακόμη και το μικρό παιδί είχε ένα σπουδαίο ρόλο στην αντίσταση.

 

Θα μπορούσατε να μας πείτε δυο λόγια για τις αγγαρείες;

- Στο αεροδρόμιο του Τυμπακίου ήταν καθημερινά 7000 αγγαρευόμενοι. Το αναλύω εκτενώς στο βιβλίο με τις σχετικές φωτογραφίες.

Θα ήθελα σ’ αυτό το σημείο να τονίσω εμφατικά, ότι δεν έγραψα όλη την ιστορία της Κατοχής! Εγώ έγραψα ένα μέρος, έδωσα μια εικόνα της Κατοχής γιατί κάθε χωριό, κάθε περιφέρεια, κάθε τόπος έχει και τα δικά του πρόσωπα, τη δική του ιστορία που πρέπει να καταγραφεί.

Η καταγραφή άρχισε από τη δεκαετία του ’70 και είμαι τυχερός γιατί πρόλαβα τους πρωταγωνιστές της αντίστασης! Τώρα έχουν πεθάνει σχεδόν όλοι, ελάχιστοι ζούνε.Το βιβλίο, στην ολότητά του, είναι μαρτυρίες!

Μπορεί να γεννηθεί η απορία στον αναγνώστη του βιβλίου ότι κάποιος από τους συνεντευξιαζόμενους υπερβάλει. Το ίδιο σκεφτόμουν κι εγώ αρχικά, μέχρι που ήρθε η στιγμή και διασταυρώθηκαν από τον ίδιο τον Γερμανό γιατρό Σάιχεν. Όταν λοιπόν η γερμανική μαρτυρία διασταυρώνεται με τη δική μας, δεν μπορεί παρά να είναι αληθινή!

 

Υπάρχουν μαρτυρίες του πατέρα σας έντονα χαραγμένες στη μνήμη σας;

-Μού άφησε ημερολόγια, ηχογραφήσεις σε παλιά κασετόφωνα που ευτυχώς απομαγνητοφώνησα έγκαιρα. Μικρό παιδί στο δωμάτιό μου υπήρχε πολεμικό υλικό το οποίο πήρε ένα φορτηγό λίγο αργότερα (το 1955)για να το μεταφέρει στην Κύπρο.

Θυμάμαι τον πατέρα μου να λέει: « Αυτοί (οι Γερμανοί) φοβηθήκανε πια παρά μας». Η μάνα μου τον έτριβε κάθε βράδυ με καμφορά γιατί υπέφερε από παχυπλευρίτιδα!

Το λιτό ημερολόγιο του των 20 σελίδων που άφησε, γράφει πως όλα αυτά που έκανε, τα έκανε για την πατρίδα κι ας μη τού ’δωκε ένα πακέτο τσιγάρα!

Όταν κλείνει ένα ημερολόγιο μ’ αυτή την κατάθεση ψυχής, αυτό φτάνει!

 

Γνωρίζω ότι κάνετε μια προσπάθεια να παρουσιάσετε στο κοινό τον Διονύσιο Σολωμό, αυτό αν δεν κάνω λάθος, γίνεται για πρώτη φορά από σας και δημοσιεύεται στην εφημερίδα Αντίλαλος;

- Πράγματι θέλησα να παρουσιάσω στο κοινό τον μεγάλο μας Εθνικό ποιητή σε 45 δημοσιεύματα τα οποία θα ενωθούν σε βιβλίοκαι θα διανεμηθεί στους αναγνώστες.

Ο Διονύσιος Σολωμός είναι ο πνευματικόςκαι ηθικός μαςπατέρας,της νεότερης Ελλάδος. Αυτός μάς καθόρισε την έννοια της «ελευθερίας» , αυτός μάς προέτρεψε να αποφύγουμε την διχόνοια, αυτός είναι ο Εθνικός, ο λυρικός μας ποιητής.

Ο Ελύτης μάς λέει ότι συγκαταλέγεται στους επτά παγκόσμιους ποιητές.

Με τον «Ύμνο στην Ελευθερία» έκανε γνωστότον πόνομας, το δίκιο μας και γι’ αυτό λέγεται Εθνικός ποιητής.

 

Τελειώνοντας την κουβέντα μας, τι θα θέλατε να προσθέσετε;

- Η δεύτερη έκδοση του βιβλίου «Το Τραχήλι», για να γίνει χρειάστηκε η πολύτιμη συμβολή και της εφημερίδας «Αντίλαλος» και η χρηματοδότηση απότο Δήμο Φαιστού.

Νιώθω την ανάγκη να ευχαριστήσωτην εφημερίδα «Αντίλαλος» και τον Διευθυντή κο Στέλιο Ζαχαριουδάκη, και τον εκδότη κο Μάνο Ζαχαριουδάκη και την αγαπητή και πολύτιμη συνεργάτιδα Αναστασία που τόσο καιρό, περνούσε τα χειρόγραφα κείμενά μου σε ηλεκτρονική μορφή και κατόπιν στη δημοσίευσή τους στην εφημερίδα.

Ευχαριστώ τόσο τον πρώην δήμαρχο Φαιστού κο Γιώργο Αρμουτάκη, όσο και τον νυν κο Γρηγόρη Νικολιδάκη και το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Φαιστού για την έμπρακτη συναίνεσή τους με την χρηματοδότηση για να εκδοθεί το βιβλίο αυτό για δεύτερη φορά.

Εύχομαι ολόψυχα και προσδοκώ να το διαβάσουν οι νέοι!

 

Ως κατακλείδα θα αναφερθώ στην λόγια ποίηση του συγγραφέα και στο απόσπασμα με τίτλο: «Λίγοι και ψυχωμένοι»:

Λίγοι και ψυχωμένοι αυτοί που διαλέξαν και πάλι της λευτεριάς τον κακόβολο δρόμο. Και το ξέραν καλά, το χέρι ως άπλωναν πάνω στο κόνισμα, ότι εκείνος ο δρόμος που διαλέξαν να πάρουν, δεν έχει καλό γυρισμό, εκτός κι αν ξαστοχήσει η μοίρα τους.

 

_____________

* Εκπαιδευτικός, αρθρογράφος και ραδιοφωνική παραγωγός.

Φωτογραφικό υλικό

Ακολουθήστε το AntilalosPress στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΗΦΑΚΗΣ ΟΠΤΙΚΑ ΕU CHANGES CRETE

Περισσότερα

Σχετικά Άρθρα

Γιατί χρησιμοποιούμε cookies

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies ώστε, να σας προσφέρουμε μία μοναδική εμπειρία πλοήγησης.Με την πρόσβαση σας σε αυτόν, συναινείτε στη χρήση cookies. Για περισσότερες πληροφορίες, ανατρέξτε στους Όρους Χρήσης, και στην Πολιτική Cookies του AntilalosPress.gr.