Μοίρες https://www.booked.net
+17°C

Άνθρωποι και Τοπία της Μεσαράς: Συνάντηση με τον ερευνητή του βυθού Κώστα Αποστόλου - Μέρος β’ (τελευταίο)

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο:
Άνθρωποι και Τοπία της Μεσαράς: Συνάντηση με τον ερευνητή του βυθού Κώστα Αποστόλου - Μέρος β’ (τελευταίο)
Συνάντηση με τον ερευνητή του βυθού στις θάλασσες της μακραίωνης ιστορίας μας, Κώστα Αποστόλου

Της Εύας Καπελλάκη-Κοντού*

Τα τοπία, οι τόποι μας στο νότιο μέρος του Ηρακλείου που γέρνουν από των χρόνων την ιστορία που κουβαλούν στις πλάτες των βράχων τους, είναι μοναδικά γραφικά και ωριόπλουμα με τα κεντίδια του πολιτισμού μας.

Πού να κοιτάξεις και ποια σελίδα του βιβλίου της τοπικής ιστορίας να ξεφυλλίσεις και να μην ονειρευτείς και να μην μαγευτείς και να μην μπλεχτούν τα όνειρά σου στη σαγήνη τους;

Ιστορίες και μύθοι αναδύονται κάθε φορά που κάποιος ρομαντικός ερευνητής προσπαθεί να καταγράψει κάτι που εμπιστευτικά η φύση και το τοπίο του σιγοψιθύρισαν… Πριν εκατομμύρια χρόνια ξέρεις σε τούτον τον βυθό που τώρα αμμόλοφος είναι, ζούσαν περίεργα θαλάσσια όντα απίστευτης ομορφιάς, ίσως γιατί ήταν όλα όμορφα όλα πολύπλοκης ομορφιάς ανάσες και γι’ αυτό έχεις την δυνατότητα τώρα ως απολίθωμα να το έχεις στα χέρια σου για να το μελετήσεις και ίσως ν’ αναρωτηθείς γιατί σήμερα χάθηκε αυτή η ομορφιά; Γιατί σήμερα ίσως έγινε απολίθωμα το περιβάλλον το ίδιο, ως κραυγή για την τόση κατάντια!!!

Η αθιβολή και η σπουδαία ανάσυρση των ευρημάτων - απολιθωμάτων από τα βάθη του χρόνου, στην περιοχή των Πιτσιδίων!

Όπως διαβάζουμε στις πηγές, σύμφωνα με τον ιστορικό Στέργιο Σπανάκη, στα Πιτσίδια εγκαταστάθηκαν οι στρατιώτες του Νικηφόρου Φωκά, το 961. Τα Πιτσίδια αναφέρονται για πρώτη φορά σε έγγραφο του 1369 του Δούκικου Αρχείου Χάνδακα. Αναφέρεται επίσης στην απογραφή του 1583 με 89 κατοίκους. Οι κάτοικοι του χωριού ήταν ξακουστοί για την ανδρεία τους.  Το χωριό οφείλει το όνομα του στους στρατιώτες του Νικηφόρου Φωκά που εγκαταστάθηκαν σε αυτό. Οι στρατιώτες κατάγονταν από την Πισιδία της νότιας Μικράς Ασίας κι έδωσαν στο χωριό το τοπωνύμιο της πατρίδας τους.

Σ’ αυτά τα μέρη με ιστορία αιώνων πίσω τους... ερευνητές ήρθαν να ιχνηλατήσουν τη ιστορία να την μελετήσουν και να μας δώσουν το πολύτιμο υλικό ως γνώση! Ερευνητής και τούτος ο συνομιλητής μου με πάθος, αγάπη, γνώση και επιστημονική κατάρτιση ο κος Κώστας Αποστόλου.

Σαμιώτης, δηλαδή νησιώτης, δηλαδή συγγενής κι αυτός, σε ταξίδι αλαργινό...

Θέλησε με αγάπη να μοιραστεί μαζί μου τις γνώσεις του από την έρευνα και καταγραφή των ευρημάτων στο βυθό της θάλασσας στον κόλπο της Μεσαράς αλλά και στους λόφους, που κάποτε ήταν ο βυθός της θάλασσας.

Στο δεύτερο μέρος της συζήτησης θα αναφερθεί στις δυσκολίες τούτης της αποκοτιάς του να βουτηχτεί στη μηχανή του χρόνου και ν’ ανασύρει με την τέχνη του τ’ αποτυπώματα, τα ίχνη της ζωής στον τόπο μας ακόμα άγνωρος στο ευρύ κοινό!

[...] Το θέμα ήταν να μη μου φύγει και σπάσει... ο φίλος μου ο καλός από το Λίσταρο που μου έδωσε τη σκάλα φοβόταν μήπως πέσω.. κατάφερα να το πάρω στα χέρια μου όπως η μάνα το νεογέννητο παιδί της.

 

Πού βρίσκεται αυτό το απολίθωμα το τόσο όμορφο που βρήκατε στην θαλάσσια περιοχή νότια του Ηρακλείου;

- Στη Ραφήνα, στο Μουσείο Θαλάσσιων Ευρημάτων, το έχουν βάλει πρώτο στην προθήκη.

Είναι εύκολη η διαδικασία ταξινόμησης και έκθεσης στις προθήκες του μουσείου;

- Το βασικό θα σας πω ότι αν δεν τους πεις από πού είναι, είναι άχρηστο!!! Είναι θαύμα το να βρεις τόσων χρόνων απολίθωμα!

Αν, επί παραδείγματι βρήκα κάτι εγώ... αλλά δεν ξέρω από πού είναι, τότε θα είναι δύσκολο έως και αδύνατο να ενταχθεί στις προθήκες του μουσείου για το κοινό.

Εμείς είμαστε όχι μόνο εραστές της έρευνας αλλά αφοσιωμένοι σ’ αυτήν. Αυτό είναι μοναχικό χόμπι. Θέλεις να είσαι μόνος σου, πρέπει το κάθε εύρημα να το καθαρίσεις μόνος σου, να το μελετήσεις για να ταξινομηθεί σωστά.

- Δεν εγκυμονεί κινδύνους αυτού του είδους η έρευνα;

Και βέβαια, αλλά στάθηκα τυχερός μέχρι τώρα δεν μ’ έχει δαγκώσει φίδι, έχω πέσει όμως κι έχω χτυπήσει τρεις, τέσσερις φορές. Μια φορά δε, πήγα στο νοσοκομείο για δέκα ημέρες.

- Αυτό το ατύχημα δεν ήταν ανασταλτικός παράγοντας για να σταματήσετε την έρευνα;

- Όχι, τουναντίον! Πείσμωσα ακόμη περισσότερο. Ένας φίλος μου είπε πως με το πέρασμα της ηλικίας πιθανότατα έρχεται και η κούραση, επομένως με παρότρυνε να το σκεφτώ καλύτερα για να σταματήσω και ν’ αφοσιωθώ στα υπόλοιπα. Αλλά για μένα είναι μονόδρομος! Κάτι μέσα μου με ωθεί προς αυτή την κατεύθυνση, της έρευνας και της αναζήτησης θαλάσσιων απολιθωμάτων.

Πώς μπορέσατε να παντρέψετε το επάγγελμά σας -επιθεωρητής γεωργικών μηχανημάτων- με την αγάπη σας στην έρευνα και την καταγραφή;

- Σ’ αυτό ήμουν τυχερός γιατί η γυναίκα μου είναι λάτρης της έρευνας οπότε συμπορευόμαστε στην κοινή μας αγάπη. Η γυναίκα μου είναι εικαστικός. Επίσης το γεγονός ότι μετακινούμαι συχνά σε όλη την Ελλάδα λόγω επαγγέλματος είχα τη δυνατότητα να γνωρίσω πάρα πολλά μέρη, που σε άλλη περίπτωση δε θα είχα τη δυνατότητα να κάνω. Αυτό διευκόλυνε την έρευνά μου.

Τα έξοδα για να πραγματοποιηθεί όλη αυτή η πολύχρονη έρευνα, πώς καλύπτονται;

- Τώρα πια τα μοιραζόμαστε ομαδικά. Μαζευόμαστε τέσσερα, πέντε άτομα και μοιραζόμαστε τα έξοδα. Έχω φτιάξει τρεις ομάδες η μία είναι μ’ εμένα επικεφαλή και οι υπόλοιπες μού δείχνουν ό,τι βρίσκουν. Αφού τους πηγαίνω σε μέρη που γνωρίζω καλά, μου παραχωρούν ό,τι χρειάζομαι και τα υπόλοιπα τα παίρνουν εκείνοι. Απλά γιατί είναι νέοι ερευνητές και λόγω απειρίας θέλουν την γνώμη μου, την γνώση μου κι εγώ με μεγάλη χαρά τους την παρέχω. Χαίρομαι πολύ γι’ αυτό.

Πρέπει να σημειωθεί ότι υπάρχουν και αξιόλογες γυναίκες ερευνήτριες.

Αναπτύσσεται ανταγωνισμός σ’ αυτές τις ομάδες;

- Όχι, δεν υπάρχει ανταγωνισμός. Φυσικά καραδοκεί ο κίνδυνος να πεις το μέρος όπου γίνεται η έρευνα και να πάει κάποιος μ’ έλλειψη σεβασμού και να λεηλατήσει τον χώρο.

Δηλαδή όπως οι αρχαιοκάπηλοι, κάπως έτσι; Υπήρξε περίπτωση να σκεφτεί κάποιος ότι ήσασταν αρχαιοκάπηλος, να σας κατηγορήσει ως αρχαιοκάπηλο; Είχατε κάποιο επεισόδιο στην Κρήτη άξιο λόγου;

- Μ’ έχουν σταματήσει έξω από την Τρίπολη την περίοδο όπου αναζητούσαν οι αστυνομικές αρχές τον Πάσαρη. Σ’ έναν τυχαίο έλεγχο βρήκαν στο αυτοκίνητο μου ανοίγοντας το port-pagage βρήκαν μαχαίρια, σκαρπέλα, σφυριά, πέτρες, κοχύλια... Τα έβγαλαν όλα έξω και φυσικά αφού δεν βρήκαν τίποτα το ενοχοποιητικό, μιας και τους εξήγησα περί τίνος επρόκειτο, με άφησαν να φύγω.

Eπίσης, άλλη μια φορά σε σας στην Κρήτη και μάλιστα έξω από το Πετροκεφάλι την περίοδο που είχαν δολοφονήσει κάποιον εκεί, με σταμάτησαν πιθανότατα ψάχνοντας για τον ένοχο και για ναρκωτικά. Μου έψαξαν το αυτοκίνητο δεν βρήκαν τίποτα κι όλα καλά.

Στην έρευνά σας όλα αυτά τα χρόνια στάθηκε εμπόδιο η αρχαιολογία;

- Όχι, γιατί πηγαίνω σε μέρη που μου ζητείται από το Πανεπιστήμιο. Θα σας φέρω ένα παράδειγμα για να έχετε μια πιο ξεκάθαρη εικόνα: Στην αρχαία Ολυμπία, που υπάρχουν απολιθώματα, για να πάω θα πρέπει να πάρω ειδική άδεια, έχω πιστοποίηση γι’ αυτό που κάνω.

Για να καταλάβετε ακόμα καλύτερα, στη διεύθυνση του παλαιοντολογικού η εν ενεργεία κα Πέπη Κοσκερίδου μου δίνει όλα τα πιστοποιητικά διαπιστευτήρια.

Απ’ όταν ήρθατε σ’ επαφή με τα ευρήματα-απολιθώματα του βυθού, πώς τ’ αναγνωρίζετε για να τους δώσετε την σπουδαιότητα που τους αξίζει;

- Τα πρώτα χρόνια δεν ξέραμε ποιοι και πόσοι ασχολούνταν με το αντικείμενο αυτό της έρευνας. Πήγαινα στην βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου στου Ζωγράφου και έπαιρνα τις πληροφορίες μου μέσω της ξένης περισσότερο, βιβλιογραφίας. Γιατί δεν υπήρχε η ελληνική. Έτσι μπόρεσα ν’ αναγνωρίζω τα ευρήματα, στην αρχή ήταν πολύ δύσκολο στη συνέχεια, λιγότερο δύσκολο.

Σκεφτήκατε ν’ ασχοληθείτε επιστημονικά μ’ αυτόν τον τομέα;

- Έχω ασχοληθεί κι έχω κάνει δημοσιεύσεις. Δεν σκέφτηκα να το κάνω ως επάγγελμα, γιατί ίσως έχανε κάτι από την αίγλη του πάθους. Γιατί έχω όντως πάθος με την έρευνα και την καταγραφή των ευρημάτων μου - απολιθωμάτων. Να σκεφτείτε ότι κάθε μέρα πηγαίνω στο χώρο φύλαξης των ευρημάτων μου για να τα δω!

Μου αναφέρατε για τα εκθέματα της περιοχής της Μεσαράς, μόνο από αυτήν την περιοχή έχετε εκθέματα;

- Έχω εκθέματα από Γαύδο, Κάσο, Κάρπαθο, Ρόδο, Κεφαλονιά, Τήλος (ευρήματα από την Μινωική εποχή), γενικότερα απ’ όλα τα μέρη της Ελλάδος!

Υπάρχουν χορηγοί για όλη αυτή την έρευνα;

- Ούτε ένας χορηγός, ούτε μια δεκάρα επιχορήγησης!

Σας πρότεινε κάποιος, με την εμπειρία και γνώση που έχετε, να σας χρηματοδοτήσει;

- Κανένας! Απλά ο έγκριτος καθηγητής παλαιοντολογίας κος Γιώργος Θεοδώρου μού πρότεινε να με πάρει βοηθό του στις έρευνες, αφού πρώτα συνταξιοδοτηθώ.

Είναι σπουδή πέρα από λατρεία η εύρεση και η μελέτη των κοχυλιών πρέπει να διαβάσεις, να μελετήσεις πριν ταξινομήσεις τα ευρήματά σου και να τα δώσεις στη δημοσιότητα. Μ’ ενδιαφέρει να βοηθήσω νέους που έχουν το ίδιο πάθος.

Πώς ήταν η θάλασσα στην Κρήτη πριν και τώρα;

- Είναι συναρπαστικό το ταξίδι στο χρόνο, είναι μαγεία να βρίσκεις ίχνη-απολιθώματα τόσων εκατομμυρίων χρόνων!

Επίσης οτιδήποτε χρειαστεί να ειπωθεί ως ενημέρωση επιστημονική είναι διαθέσιμος. Ο κος Γιώργος Θεοδώρου παλαιοντολόγος καθηγητής του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και η γυναίκα του κα Εύη Βαρδαλά, επί τριάντα χρόνια συνεργάτιδα του μουσείου Φυσικής ιστορίας, Γουλανδρή έγκριτοι επιστήμονες, μπορούν και θέλουν να μιλήσουν, ενημερώνοντας το ευρύ κοινό!

 __________

* Εκπαιδευτικός, αρθρογράφος και ραδιοφωνική παραγωγός.

 

Φωτογραφικό υλικό

Ακολουθήστε το AntilalosPress στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

ΣΗΦΑΚΗΣ ΟΠΤΙΚΑ

Περισσότερα

Σχετικά Άρθρα

Γιατί χρησιμοποιούμε cookies

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies ώστε, να σας προσφέρουμε μία μοναδική εμπειρία πλοήγησης.Με την πρόσβαση σας σε αυτόν, συναινείτε στη χρήση cookies. Για περισσότερες πληροφορίες, ανατρέξτε στους Όρους Χρήσης, και στην Πολιτική Cookies του AntilalosPress.gr.