Μοίρες https://www.booked.net
+17°C

Άνθρωποι και Τοπία της Μεσαράς - Μιλώντας με τον ευρεσιτέχνη και πολυπράγμονα Μανώλη Παττακό

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο:
Άνθρωποι και Τοπία της Μεσαράς - Μιλώντας με τον ευρεσιτέχνη και πολυπράγμονα Μανώλη Παττακό

της Εύας Καπελλάκη - Κοντού*

 

Το Αποδούλου** είναι ένα χωριό κτισμένο, κάτω από τους πρόποδες του όρους Ψηλορείτη, με θέα το Λιβυκό πέλαγος. Απέχει 54 χιλιόμετρα από το Ρέθυμνο και 84 από το Ηράκλειο.

Το χωριό έχει ανακηρυχθεί παραδοσιακός οικισμός.

Σήμερα αριθμεί 230, περίπου, μόνιμους κατοίκους, ενώ κοντά στο χωριό ανασκάπτεται μινωικός οικισμός, ο οποίος λειτουργούσε συμπληρωματικά αυτού της Φαιστού, που δεν απέχει πολύ.

Το χωριό είναι επίσης γνωστό για το αρχοντικό της Καλλίτσας Ψαρουδάκη, η οποία μικρό παιδί, στα χρόνια της Επανάστασης του 1821, απήχθη από τους Τούρκους, που είχαν υπό την κυριαρχία τους τότε το νησί της Κρήτης και πουλήθηκε στην Αίγυπτο. Όμως ευτύχησε, αφού παντρεύτηκε το 1828 τον Ρόμπερτ Χέιν, γόνο πλούσιας οικογένειας από τη Σκωτία και, μη ξεχνώντας το χωριό της, επέστρεψε και έφτιαξε το αρχοντικό που υπάρχει μέχρι σήμερα.

Το Αποδούλου φημίζεται για το ξηρό κλίμα του. Κυριότερα προϊόντα είναι το λάδι, τα χαρούπια, το μέλι και τα κτηνοτροφικά.

Το τοπωνύμιο είναι αρχαϊκό. Προέρχεται από τη λέξη «Απόδουλος», που σημαίνει απελεύθερος, ο δούλος που απελευθερώθηκε.

Το Μεσαίωνα οι πειρατές εξορμούσαν σε παράλιες περιοχές της Κρήτης παίρνοντας τους κατοίκους σκλάβους. Πολλοί ανακτούσαν την ελευθερία τους πληρώνοντας λύτρα. Σε πολλές διαθήκες της εποχής εκείνης αναφέρονται κληροδοτήματα για την απελευθέρωση δούλων. Κάτι τέτοιο οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ο αρχικός οικισμός αναπτύχθηκε από τέτοιους οικιστές που αποτραβήχτηκαν σε πιο ορεινά μέρη.

Σύμφωνα με άλλη εκδοχή, το τοπωνύμιο Αποδούλου, δεν προέρχεται από το Απόδουλος, ήτοι απελευθερωθείς δούλος, αλλά Απόδουλος σημαίνει εκείνος, ο οποίος επεράτωσε την εργασία του. "Εβράδυασε και ακόμη δεν αποδουλέψαμε", ήτοι δεν επερατώσαμε την εργασία μας.

Στο Αποδούλου έχει φτιάξει τον δικό του Παράδεισο, τον δικό του τόπο διαμονής και δράσης. Σ’ αυτόν τον επίγειο παράδεισο άρχισε η όμορφη κουβέντα μας και ξενάγηση...

- Αρχικά ασχολήθηκα με την ανακαίνιση του πατρικού μου σπιτιού, μας λέει ο κος Μ. Παττακός, το οποίο τώρα ενοικιάζω στους τουρίστες. Ασχολούμαι εντατικά με τη διαμόρφωση του χώρου εδώ, αλλά και με τις ροδιές ως οικονομική ανέλιξη.

Πότε ξεκινήσατε να καλλιεργείτε ρόδια;

- Το 2012, από τότε ξεκίνησε η όλη έμπνευση για τα ρόδια, προχωρήσαμε μια μικρή συγκροτημένη ομάδα, εργαστήκαμε σκληρά και τώρα εξελίσσεται πολύ καλά. Ο χυμός έχει πάρει ένα καλό δρόμο, από πέρυσι έγινε αυτό. Δηλαδή εμείς βγάζουμε, εμφιαλώνουμε τον χυμό και γίνεται η διανομή με το όνομα το δικό μας, φυσικά.

Πώς φτιάχνετε λοιπόν τον πολύτιμο αυτό χυμό; Θα μπορούσατε να μας δώσετε μια γενική εικόνα;

- Είναι περίπλοκη η διαδικασία επεξεργασίας του ροδιού για χυμό! Ανάλογα με την παραγωγή και τη ζήτηση η επεξεργασία έχει διάρκεια δύο με τρεις μήνες.

Μπορείτε να μας πείτε πώς ξεκίνησε ο συνεταιρισμός με τα ρόδια;

- Στην αρχή ήταν πολύ δύσκολο εγχείρημα. Θέλαμε να το κάνουμε αλλά δεν υπήρχαν χρήματα. Γιατί να το δώσεις ωμό το ρόδι, πώς να γίνει με τόσους τόνους; Αν γινόταν αυτό θα έπρεπε να δαπανήσουμε εκτός από χρήματα, πολύ χρόνο γιατί έπρεπε να είναι άψογη η όψη τους χωρίς κανένα σημάδι. Περάσαμε λοιπόν στο επόμενο στάδιο της μεταποίησης που δε θα χαλάσει το ρόδι. Εκεί θέλει πολλή διεργασία, θαλάμους, στύψιμο, επεξεργασία, μηχανήματα κλπ.

Πώς το στήσατε;

- Για μια πενταετία με έξι χρόνια μέχρι και πέρυσι βάλαμε το προϊόν το δικό μας δεν πληρωνόμασταν το πουλούσαμε, δεν παίρναμε χρήματα για να δημιουργήσουμε αυτό που έχουμε σήμερα. Αυτά όμως δεν μπορείς να τα προβλέψεις εκ των προτέρων, δηλαδή τον προϋπολογισμό.

Αφού το δουλέψαμε πολλά χρόνια και είδαμε ότι είναι βιώσιμη αυτή η επιχείρηση το tonnage της παραγωγής του χυμού είναι πάνω από 15 τόνους ετησίως. Θα πληρωνόμαστε τώρα ως παραγωγοί και την υπεραξία του χυμού. Αυτό προσπαθούμε να το κάνουμε από πέρυσι και καταφέραμε να μηδενίσουμε τα έξοδα. Και τώρα βρισκόμαστε στο στάδιο της κερδοφορίας.

Δεν τα παρατήσαμε με την πρώτη δυσκολία, τολμήσαμε ως «Αγροτικός Συνεταιρισμός Παραγωγών ροδιών Κρήτης»!  Μας ενδιαφέρει η χονδρική πώληση του χυμού σε καφετερίες, εστιατόρια, σπίτια, σε γιατρούς. Το έχουμε βάλει προοπτική και στόχο και ευτυχώς όπως διαφαίνεται, πηγαίνουμε καλά.

Μπορείτε να προτείνετε στους νέους ν’ ακολουθήσουν τ’ αχνάρια σας;

- Δε θα μπορούσα να πω τίποτα ακόμα. Πρέπει να πατήσουμε στα πόδια μας, να είμαστε σίγουροι γι’ αυτή την αποκοτιά μας! Πότε και πώς; Δεν ξέρω.

Εμείς εφέτος αν έχουμε έλλειψη από ρόδια, θ’ αγοράσουμε πέντε τόνους, δέκα μέχρι και είκοσι τόνους, θα προωθήσουμε τη δική μας παραγωγή και θα προχωρήσουμε.

Τι κάνατε για να γνωρίσει η εκλεκτή πελατεία σας το προϊόν;

- Πήγαμε πόρτα - πόρτα, μια κοπέλα έκανε αυτή τη δουλειά, γιατί δεν το ήξερε ο κόσμος. Ο δικός μας χυμός μπήκε στα μαγαζιά από το Βάι μέχρι τα Χανιά. Κανείς δεν μας είπε αρνητικά σχόλια.

Τι ακριβώς έχει ο δικός σας χυμός που τον κάνει να ξεχωρίζει απ’ όλους τους άλλους;

Εμείς του κάνουμε μια επεξεργασία μ’ έναν τρόπο που έχει και ψίχα ροδιού δεν είναι με νερό. Δεν το φιλτράρουμε. Όπως βγαίνει φυσικός και χωρίς συντηρητικά, πάει κατευθείαν κατάψυξη και είναι εξαίσιος, εύγευστος έχεις την αίσθηση ότι τρως ρόδι. Κανείς δεν μας είπε κάτι αρνητικό κι αυτό μας κάνει πιο δυνατούς, μας ενθαρρύνει για να προχωρήσουμε. Πρέπει όμως να είμαστε σε σταθερή ανοδική πορεία παραγωγής όχι μόνο με πέντε ή έξι τόνους!

Δηλαδή, συνοψίζοντας, όλη αυτή η πρόοδος οφείλεται στην επιμονή σας ως ομάδα;

- Βέβαια: Οφείλεται στην προσπάθεια, στη δομημένη δουλειά και στον στόχο! Πρέπει ν’ αγωνιστείς για να φτάσεις στο στόχο σου, δεν είναι μόνο θεωρία κι ελπίδα...

Θα ήθελα, δοθείσης της ευκαιρίας, να σας ρωτήσω αν μπορεί να γίνει επεξεργασία του πορτοκαλιού στους πορτοκαλεώνες της Φανερωμένης Φαιστού και να έχουμε το «πορτοκαλοντσέλο», κάτι αντίστοιχο με το «Λιμοντσέλο» του Σορρέντο της Ιταλίας;

- Όλα γίνονται, πρέπει να υπάρχει αρχικά προγραμματισμός. Πρέπει να πας στο τέλος για να ξεκινήσεις ένα τέτοιο εγχείρημα εμπρός - πίσω τη διαδρομή.

Εμείς σκεφτήκαμε πρώτα τη διαδρομή του προϊόντος και μετά προβήκαμε σ’ αυτή την επιχειρηματική ενέργεια. Δηλαδή: Έχουμε τον χυμό, έχουμε μαρμελάδα να κάνουμε ξύδι, κρασί, λικέρ, ρακί με ρόδι. Έχει πολλά υποπροϊόντα. Φαντάζομαι ότι κάτι ανάλογο θα μπορούσε να γίνει με τα πορτοκάλια.

Πρόσφατα, ήρθαν εδώ στο κτήμα φίλοι από το Ηράκλειο και πιο συγκεκριμένα ερευνητές από το ΙΤΕ και με ρώτησαν σχετικά με την διαχείριση των απόβλητων από την διαδικασία επεξεργασίας. Ξέρετε το ρόδι για να το κάνουμε χυμό πλένεται, κόβεται ανοίγεται για να δούμε αν είναι καθαρό μέσα να μην είναι χαλασμένο δηλαδή. Τα απόβλητα τα δικά μας δεν είναι υγρά, είναι μόνο το φλούδι από το ρόδι, μας ρωτάνε λοιπόν οι φίλοι αυτοί τι κάνουμε αυτό το φλούδι κι εγώ τους απάντησα ότι το πετούμε ως φυσικό λίπασμα.

Μας υποσχέθηκαν ότι θα μας βοηθήσουν για την κομποστοποίηση, το υγρό θα προωθηθεί για ψέκασμα στα δέντρα και το στέρεο για λίπασμα, γιατί το κάθε προϊόν συντηρείται από τον εαυτό του.

Η δική μας είναι βιολογική καλλιέργεια. Φανταστείτε, το κουκούτσι του σπόρου του ροδιού το χρησιμοποιούν για την εξαγωγή αιθέριου ελαίου.

 

Η ματιά μου έπεσε στα ελαιόδεντρα και σε μια κατασκευή περίεργη που όπως είπε ο κος Παττακός είχε εμπνευστεί και κατασκευάσει μόνος του, βέβαια ο ίδιος έχει σπουδάσει Πολιτικός Μηχανικός, με πολύ ωραία επαγγελματική σταδιοδρομία.

- Ξέρετε, αυτόν τον ελαιώνα που βλέπετε εδώ, δεν ήταν έτσι πριν χρόνια, τον έφτιαξα εγώ για να αναπνέουν τα δέντρα.

Δηλαδή, πώς ήταν πριν;

- Μου τις άφησε αυτές τις ελιές ο πατέρας μου, τις καθάρισα και στη μέση του ελαιώνα υπήρχε κι άλλη μια σειρά ελιές που εγώ τις ξεπάτωσα γιατί ήταν πολύ κοντά το ένα δέντρο με το άλλο δηλαδή τέσσερα με πέντε μέτρα ενώ τώρα η απόσταση μεταξύ τους είναι στα δώδεκα μέτρα! Πριν ήταν 300 ελαιόδεντρα και τώρα, 150.

Τώρα θα μας ξεναγήσετε στην «πατέντα» που μου είπατε πριν, πώς την εμπνευστήκατε και πώς την φτιάξατε;

- Κοιτάξτε, όταν ο άνθρωπος είναι πνεύμα ανήσυχο, τέχνες κατεργάζεται. Εγώ, αρχικά δεν την έχω κάνει αυτή την «πατέντα» για να την πουλήσω, ούτε να την εμπορευτώ. Θέλω να την χρησιμοποιήσω για την δική μου διευκόλυνση να μαζεύω κάθε χρόνο, τις ελιές.

Για τέσσερα χρόνια προσπάθησα χειροκίνητα μέχρι που την έκανα με μηχανή και είναι πιο εύκολο να πέφτουν οι ελιές στα τελάρα! Ένα μήνα μόνος μου ή με ένα εργάτη είμαστε τέλεια, έτσι δεν ταλαιπωρούμαι και πιστεύω πως έκανα πιο εύκολα τη ζωή μου.

Τοποθέτησα σ’ αυτή την δική μου κατασκευή δυναμό και την όπισθεν για να μπορεί να κινείται άψογα ανάμεσα στα ελαιόδεντρα. Όλα αυτά που βλέπετε είναι αυτοσχέδια. Κόβε - ράβε σίδερα...

Αυτή η κατασκευή παραμένει ανεπηρέαστη από τις καιρικές συνθήκες μπορώ να κάνω ανενόχλητα το ράβδισμα και τη συλλογή του ελαιοκάρπου.

Η διάμετρος αυτής της βεντάλιας είναι περίπου επτά μέτρα, οι σωλήνες που έχουν μπει είναι του νερού. Όλες οι αποστάσεις των σωλήνων πάνω στους οποίους έχει μπει το δίκτυ λινάτσα, έχουν υπολογιστεί σε εκατοστά με ακρίβεια για να μην μπερδεύονται στο άνοιγμα και μπλοκάρει το σύστημα.

Τώρα όμως έχω άλλα σχέδια...

Δηλαδή; Μπορείτε να τα μοιραστείτε μαζί μας;

- Βεβαίως, θα ήθελα να κάνω δενδρόσπιτα! Θέλω να το κάνω Κάμπινγκ μ’ εξοχικές κατοικίες πρωτότυπες, με αυτοτέλεια. Έχω σχεδιάσει δυο τύπους με ξύλα από παλέτες και μέχρι όπου πιάνουν τα χέρια μου θα το κάνω εγώ ο ίδιος, ούτε μπετόν φυσικά θα έχει, μόνο ξύλο, άχυρο, κεραμίδι.

Πώς θα στηθούν αυτά τα ξύλινα δενδρόσπιτα, στον ελαιώνα σας;

- Ανάμεσα σε δυο ελιές θα στηθεί πάνω σε βάσεις είτε ξύλινες, είτε πέτρινες. Με λίγα λόγια, θα είναι το καλύτερο πάνω σε πέτρινη βάση. Η βάση του σπιτιού θα είναι περίπου στη μέση της ελιάς 1,60 μέτρα, αλλού, 2 μέτρα. Θα έχει π.χ. το σαλόνι θα είναι διαμπερές από την μια ελιά ως την άλλη, οπότε θα υπάρχουν δυο έξοδοι, μια βεράντα από την μια και μια από την άλλη πάνω στο δέντρο. Όχι βέβαια ολόκληρο το σπίτι να είναι επάνω στο δέντρο, γιατί μια τέτοια κατασκευή χρειάζεται τεράστια δέντρα. Εγώ θα κάνω κάτι ενδιάμεσο - πρωτότυπη πενήντα με εξήντα τ.μ. το κάθε σπίτι και λόγω προσανατολισμού, θα γίνεται η θέρμανση ή η ψύξη όσο γίνεται πιο φυσικά! Όλα από την φύση.

 

Σπουδαίος ετούτος ο καλεσμένος μου, ανήσυχο πνεύμα, αεικίνητος με σπουδαίες ιδέες, εφευρετικός προσπαθεί με κάθε τρόπο να υλοποιηθούν αυτές του οι ιδέες, που τελικά αποδεικνύονται ενδιαφέρουσες και άκρως πρακτικές στην καθημερινότητα μας!

 

_____________

* Εκπαιδευτικός, αρθρογράφος και ραδιοφωνική παραγωγός.

** Τα ιστορικά στοιχεία έχουν ληφθεί από το διαδίκτυο.

Φωτογραφικό υλικό

Ακολουθήστε το AntilalosPress στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

λαμπρακη οε πομποδακησ ΒΙΔΑΚΗΣ ΣΗΦΑΚΗΣ ΟΠΤΙΚΑ

Περισσότερα

Σχετικά Άρθρα

Γιατί χρησιμοποιούμε cookies

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies ώστε, να σας προσφέρουμε μία μοναδική εμπειρία πλοήγησης.Με την πρόσβαση σας σε αυτόν, συναινείτε στη χρήση cookies. Για περισσότερες πληροφορίες, ανατρέξτε στους Όρους Χρήσης, και στην Πολιτική Cookies του AntilalosPress.gr.